میزان نوسان بازار‌ پایه فرابورس


بلوای مقررات جدید بازار پایه فرابورس

مقررات جدید بازار پایه فرابورس در فضای مجازی، اعتراضات سهامداران شرکت‌های حاضر در این بازار را به همراه داشته است. بعد از اعلام این مقررات، بسیاری از نمادهای ثبت‌شده در فرابورس در معاملات امروز (شنبه نهم شهریور) و همچنین چهارشنبه هفته گذشته قرمزپوش شدند و قیمت آن‌ها کاهش شدیدی را تجربه کرد. بخش قابل توجهی از سهامداران بازار پایه می‌گویند مقررات جدید، «چوب حراج به دارایی‌های آن‌ها است» و از آن‌ طرف سازمان بورس و عده‌ای از کارشناسان معتقدند که مقررات جدید باعث «افزایش شفافیت مالی و بهبود شرایط سهامداری شرکت‌ها» می‌شود و از «سفته‌بازی و شکل‌گیری حباب قیمتی جلوگیری می‌کند». مقررات میزان نوسان بازار‌ پایه فرابورس جدید بازار پایه چه ویژگی‌هایی دارد و چه تأثیری بر معاملات بازار سهام خواهد گذاشت؟

اعلام اجرایی شدن قریب‌الوقوع مقررات جدید بازار پایه باعث ریزش ارزش سهام بسیاری از شرکت‌های حاضر در این بازار شد. مردم‌سالاری آنلاین جنبه‌های مختلف مقررات جدید را ارزیابی می‌کند. عکس: نقشه بازار پایه در پایان معاملات شنبه نهم شهریور

اعلام اجرایی شدن قریب‌الوقوع مقررات جدید بازار پایه باعث ریزش ارزش سهام بسیاری از شرکت‌های حاضر در این بازار شد. مردم‌سالاری آنلاین جنبه‌های مختلف مقررات جدید را ارزیابی می‌کند. عکس: نقشه بازار پایه در پایان معاملات شنبه نهم شهریور

مقررات جدید بازار پایه فرابورس در فضای مجازی، اعتراضات سهامداران شرکت‌های حاضر در این بازار را به همراه داشته است. بعد از اعلام این مقررات، بسیاری از نمادهای ثبت‌شده در فرابورس در معاملات امروز (شنبه نهم شهریور) و همچنین چهارشنبه هفته گذشته قرمزپوش شدند و قیمت آن‌ها کاهش شدیدی را تجربه کرد. بخش قابل توجهی از سهامداران بازار پایه می‌گویند مقررات جدید، «چوب حراج به دارایی‌های آن‌ها است» و از آن‌ طرف سازمان بورس و عده‌ای از کارشناسان معتقدند که مقررات جدید باعث «افزایش شفافیت مالی و بهبود شرایط سهامداری شرکت‌ها» می‌شود و از «سفته‌بازی و شکل‌گیری حباب قیمتی جلوگیری می‌کند». مقررات جدید بازار پایه چه ویژگی‌هایی دارد و چه تأثیری بر معاملات بازار سهام خواهد گذاشت؟
به گزارش مردم سالاری آنلاین، برای اجرایی شدن مقررات جدید بازار پایه، تمام ۱۸۲ نماد ثبت شده در بازار پایه چهارشنبه این هفته (۱۳ شهریور) متوقف می‌شوند و ۲۵ شهریور ماه با تقسیم‌بندی در قالب سه تابلوی زرد، نارنجی و قرمز معاملات آن‌ها با قوانین جدید از سر گرفته می‌شود.
مهم‌ترین تغییری که در مقررات بازار پایه ایجاد شده است، تغییر دامنه نوسان روزانه قیمت سهام شرکت‌ها است. دامنه نوسان به معنای میزانی (برحسب درصد) است که قیمت سهام یک شرکت می‌تواند روزانه کاهش یا افزایش یابد. طبق مقررات جدید، هر هفته برای تابلوهای زرد، نارنجی و قرمزِ بازار پایه، ‏یک حراج معاملاتی در روز دوشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود. دامنه نوسان در حراج پایانی روزهای دوشنبه، در تابلوی زرد ۶ درصد، تابلوی نارنجی ۴ درصد و ‏تابلوی قرمز ۲ درصد خواهد بود. در بقیه روزهای معاملاتی هفته و همچنین در روز دوشنبه تا قبل از ساعت ۱۲، دامنه نوسان در ‏تابلوی زرد ۳ درصد، تابلوی نارنجی ۲ درصد و تابلوی قرمز ۱ درصد خواهد بود و مبنای نوسان‌های اعلام‌شده نیز قیمت پایانی ‏روزهای دوشنبه هر هفته خواهد بود.
بازار پایه تاکنون از سه بازار پایه «الف»، «ب» و «ج» تشکیل شده و دامنه نوسان در بازار پایه «الف» ۵ درصد، بازار پایه «ب» ۱۰ درصد و بازار پایه «ج»، نامحدود بوده است. دامنه نوسان در بازار بورس و فرابورس در حاضر ۵ درصد است.
شرکت‌هایی که در بازار پایه قرار می‌گیرند دو دسته‌اند: یا شرکت‌هایی سهامی عامی هستند که شرایط پذیرفته شدن در تابلوهای بورس و فرابورس را به دست نیاورده‌اند و به این دلیل در بازار پایه معامله می‌شوند؛ یا این‌که شرکت‌هایی هستند که به دلیل زیان‌ده بودن یا عدم رعایت قوانین مربوط به شفافیت اطلاعاتی از بورس و فرابورس اخراج شده‌اند. در کل، تعدادی از شرکت‌های بازار پایه، اطلاعات به‌روز و منظمی منتشر نمی‌کنند و برخی از آن‌ها ممکن است چندین سال باشد که زیان انباشته‌ای بسیار بیشتر از سرمایه ثبت‌شده خود دارند و عملاً ورشکسته محسوب شده و مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت هستند. البته شرکت‌های سودده‌ای نیز در حال حاضر در بازار پایه وجود دارد که به‌دنبال ارتقا به تابلوهای بورس و فرابورس هستند. (این گفته بدان معنا نیست که تمام سهام‌های بازار بورس و فرابورس ارزنده هستند و در آن‌ها شرکت زیان‌ده یا مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت وجود ندارد؛ بدیهی است در بورس و فرابورس هم در حال حاضر، هم سهام ارزنده و هم غیرارزنده وجود دارد.)
عمده اعترضات سهامداران بازار پایه به کاهش دامنه نوسان در مقررات جدید باز می‌گردد. بعد از اعلام مقررات جدید، چنان جو هیجانی در بین سهامداران بازار پایه ایجاد شد که قیمت سهام بسیاری از شرکت در بازار پایه «ب» ۱۰ درصد و در بازار پایه «ج» حتی بیش از ۱۰ درصد، در روزهای چهارشنبه هفته گذشته و شنبه هفته جاری کاهش یافت.
بعد از این‌که در دور روز کاری اخیر، شاهد ریزش قیمت سهام در بازار پایه بودیم، امیر هامونی، مدیرعامل فرابورس، امروز در نشست خبری اعلام کرد که «دامنه نوسان برای همه نمادهای بازار پایه از فردا تا روز چهارشنبه (زمان توقف این نمادها) به ۳ درصد کاهش پیدا می‌کند. این تغییر در تابلوی «ب» که دامنه نوسان ۱۰ درصد بود و در تابلو «ج» که دامنه نوسان ندارد، نیز تا پایان هفته سه درصد خواهد بود».

علت اجرایی شدن مقررات جدید در بازار پایه
به نظر می‌رسد وضعیت بازار پایه فرابورس به جایی رسیده که اجرای مقررات جدید برای این بازار را ضروری ساخته است. قیمت سهام تعدادی از نمادها در بازار پایه، در یک سال اخیر، رشد ۵۰۰ تا بیش از ۱۰۰۰ درصدی را تجربه کرده است؛ در برخی از این شرکت‌ها که افزایش قیمت شدیدی را تجربه کرده‌اند، وضعیت سودآوری گرچه اندکی بهبود یافته اما همچنان زیان انباشته بزرگی وجود دارد و در برخی دیگر وضعیت تولید و سودآوری هیچ بهبودی نداشته است. از آنجا که هدف مردم سالاری آنلاین، تضعیف بازار سرمایه نیست و هدف تقویت آن است و از آنجا که فعلا در معاملات بازار پایه، جو هیجانی غالب است، در این گزارش از نمادهای خاصی اسم نمی‌بریم.
چیزی که بدیهی است، این است که در یک سال اخیر، ارزش سهام تعدادی از نمادهای بازار پایه به دلیل رفتارهای سوداگرانه عده‌ای، بسیار بیش از ارزش ذاتی آن‌ها رشد کرده و البته در مقاطعی نیز با افت شدید در قیمت این نمادها، تعداد قابل توجهی از سهامداران خُرد متضرر شده‌اند. اگر این وضعیت ادامه می‌یافت عده زیادی از سهامداران خُرد، در مقام خریداران سهام‌هایی با حباب‌های قیمتی بزرگ ظاهر می‌شدند و به وقتِ ترکیدن حباب‌ها، ضررهای بزرگی را متحمل می‌شدند. (گزارش پیشین مردم‌سالاری آنلاین در این مورد را بخوانید: یک کازینو در بازار سهام ایران)
ماه‌ها است که سازمان بورس اعلام می‌کند که اجرایی شدن قوانین جدید بازار پایه قریب‌الوقوع است. حتی در خرداد ماه سال جاری، اجرایی شدن مقررات جدید کلید خورد اما با افزایش اعتراضات، این مقررات یک بار دیگر مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت.
با اعلام اجرایی شدن مقررات جدید بازار پایه در هفته گذشته، شاهد ریزش قیمت سهام بسیاری از شرکت‌های بازار پایه بودیم. بخشی از این ریزش قیمت‌ها تحت تأثیر فضای هیجانی بوده و احتمالا بعد از اجرایی شدن مقررات جدید متوقف شود؛ اما ممکن است ریزش قیمت سهام تعدادی از شرکت‌های بازار پایه، ناشی از ترکیدن حباب‌ها باشد و اعلام مقررات جدید به‌عنوان عامل تحریک‌کننده ترکیدن حباب‌ها، ایفای نقش کرده باشد. شکی نیست دیر یا زود، قیمت سهام‌هایی که بسیار فراتر از از ارزش ذاتی آن‌ها رشد کرده بودند، دچار ریزش می‌شد. سهامدارانی که سهام ارزنده در بازار پایه خریداری کرده‌اند نباید از مقررات جدید نگرانی داشته باشند و باید مطمئن باشند که در صورت دوری کردن از رفتارهای هیجانی، آن‌ها به سود معقول خود دست خواهند یافت. اما ممکن است حباب قیمتیِ برخی سهم‌هایی که روی آن‌ها رفتار سوداگرانه قابل توجهی در ماه‌های گذشته صورت گرفته است، خالی شود. در کل به سهامداران بازار پایه توصیه می‌شود که اگر سهام خود را ارزنده می‌دانند، به استراتژی سهامداری خود وفادار بمانند.
مقررات جدید نکات مثبتی برای بازار پایه به همراه دارد. یکی از این نکات مثبت، حضور صندوق‌های بازارگردانی است که برای نخستین بار مجوز فعالیت در بازار پایه را دریافت می‌کنند. حضور صندوق‌های بازارگردانی در بازار پایه باعث می‌شود که قیمت‌گذاری‌ سهام در این بازار به صورت حرفه‌ای انجام شود و از رفتارهای هیجانی در این بازار کاسته شود. علاوه بر این، در مورد نگرانی اصلی سهامداران بازار پایه، یعنی کم شدن دامنه نوسان، نیز باید گفت که اگر در یک سهام بازار پایه، معاملات به گره معاملاتی بخورد، امکان افزایش دامنه نوسان، به صورت پویا و دینامیک وجود دارد. علاوه بر این، باید صراحتاً گفت که منطقی‌تر شدن معاملات در بازار پایه که می‌تواند نتیجه نهایی اجرایی شدن مقررات جدید باشد، به بهبود کل معاملات بازار سهام کمک خواهد کرد و در بلندمدت به نفع بازار بورس تهران خواهد بود.
علت کوچ دسته‌جمعی عده‌ای از سهامداران به بازار پایه این بوده که برخی از سرمایه‌گذاران حقوقی در تابلوهای بورس و فرابورس، بعضاً مانع از افزایش قیمت سهام‌ها می‌شده‌اند و با عرضه‌های بیش از حد، حتی بعد از گزارش‌های مالی بسیار مثبت، قیمت سهام تعدادی از شرکت‌های بورسی و فرابورسی را کنترل می‌کرده‌اند. در بازار پایه، سرمایه‌گذاران حقوقی نقش بارزی ندارند و این امر باعث جذابیت این بازار برای عده‌ای از سهامداران شده بود. سازمان بورس، در کنار اصلاح قوانین بازار پایه، باید مقرراتی نیز در مورد نحوه فعالیت سرمایه‌گذاران حقوقی و چیزی که در بازار سرمایه، «عرضه آبشاری سهام توسط حقوقی‌ها» نامیده شود، تدوین کند تا بدین‌ترتیب نگرانی بخشی از فعالان حقیقی بازار سرمایه رفع شود. در صورتی که مقرارت بازار سرمایه، چه در بازار پایه و چه در تابلوهای مختلفِ بورس و فرابورس و همین‌طور قوانین ناظر بر فعالیت سرمایه‌گذاران حقوقی اصلاح شود، بازار سرمایه به بازاری بی‌رقیب در ایران تبدیل خواهد شد و در جذب نقدینگی، نقش فعالی ایفاء خواهد کرد.

میزان نوسان بازار‌ پایه فرابورس


برای اینکه بتوانید مطالب ویژه را بخوانید ابتدا باید ثبت نام کنید و سپس عضو ویژه شوید.

برای ثبت نام بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

بازار پایه توافقی و پایه فرابورسی

پس از افزایش تمایل افراد به معامله در بورس اوراق بهادار ، تمایل برای بازدهی بیشتر سرمایه گذاران را به سمت پذیرش ریسک بیشتر سوق داد و اکنون تمایل به خرید و فروش سهام شرکت هایی که در بازار پایه فرابورسی پذیرفته شده اند نسبت به گذشته بیشتر شده است اما تفاوت این بازار با بازار اول چیست و این گونه معاملات چگونه انجام می شود.

در گذشته خریدار و فروشنده به سختی یکدیگر را پیدا می‌کردند ولی با راه‌اندازی معاملات بازار پایه توافقی، خریدار و فروشنده در قالب پیام به صورت توافقی با یکدیگر معامله می‌کنند.

دلايل ايجاد تابلوي غيررسمي:

محدوديت هايي در مورد تعداد سهامداران و ميزان سهام آزاد شناور، سرمايه ثبت شده شرکت، وضعيت سودآوري، نسبت حقوق صاحبان سهام به کل دارايي ها و. سبب مي شود تا برخي شرکت هاي سهامي عام، واجد شرايط پذيرش نبوده و به منظور نقل و انتقال، مبادله سهام و. در بازار پايه فرابورس درج شوند.

مقررات مربوط به پذيرش شرکت ها در بورس، براي برخورد با شرکت هايي که پس از پذيرش به دلايلي شرايط پذيرش را از دست مي دادند، سازوكار مشخصي تعيين نكرده بود. اين مشكلات كه تعداد قابل توجهي از شرکت هاي بورس با آن مواجه بودند و به نقض مقررات پذيرش منجر شده بود مي توانست به زيان دهي، عدم اطلاع رساني دقيق و به موقع و به عبارتي کاهش شفافيت شرکت ها کاهش شديد حجم دادو ستد سهام منجر شود که مقام ناظر را در چارچوب مقررات مجبور به توقف نماد آنها در بورس کرده بود.
در عمل توقف نمادها و کاهش شديد نقدشوندگي آنها به زيان سهامداران جزء شرکت ها بود. به گونه اي که امکان فروش سهام در بازار وجود نداشت و سرمايه آنها بلوکه شده بود؛ علاوه براين، حضور شرکت هاي يادشده و در عين حال داد و ستد نشدن سهام آنها به کاهش دقت نماگرها و شاخص هاي عملکردي بورس منجر شده بود.

براي رفع مشکلات يادشده و به ويژه حمايت از حقوق سهامداران جزء در بازار، دستورالعمل معاملات تابلوي غيررسمي تدوين و فعاليت آن آغاز شد تا در چارچوب دستورالعمل در اين تابلو معامله و در صورت احراز شرايط پذيرش دوباره به تابلوي فرعي بازگردند و در صورت ادامه مشکلات از بازار حذف شوند.

درخصوص مقايسه تابلوي پایه فرابورس با بازار پايه توافقي فرابورس، شرايط تابلوي غيررسمي کاملامتفاوت از بازار پايه فرابورس است وبازار پايه فرابورس به منظور دادوستد سهام شرکت هايي طراحي شده است که به دلايلي امکان پذيرش آنها در بازارهاي ديگر وجود ندارد و اين بازار امکان دادوستد سهام را براي سهامداران اين شرکت در يک سازوکار رسمي و در چارچوب مقررات فراهم مي کند؛ در واقع هدف اين بازار آشنايي اين شرکت ها با شرايط پذيرش در تابلوي اصلي است.

شرکت هاي درج شده در بازار پايه الزامي به ارائه بودجه ندارند و تنها صورت هاي مالي سالانه و ميان دوره اي را منتشر مي کنند که اين امر يکي از دلايل تمايل برخي شرکت ها براي ورود به اين بازار است.

معاملات در اين بازار به دو روش حراج پيوسته و حراج تک قيمتي صورت مي پذيرد؛ در روش حراج پيوسته، مانند بازار اول و دوم فرابورس، در طول جلسه معاملاتي و به طور مستمر، خريد و فروش سهام انجام مي گيرد. اما در روش حراج تک قيمتي که بيشتر در مورد سهام شرکت هايي با نقدشوندگي پايين اجرا مي شود، معامله سهم تنها در زمان هاي خاصي از جلسه معاملاتي و پس از بررسي قيمت هاي واردشده انجام مي شود؛ ضمنا دامنه نوسان قيمت سهم نيز 10 درصد از قيمت پاياني روز معاملاتي قبل است.

همچنين آمار کامل معاملات از قبيل تعداد معاملات، قيمت پاياني، بيشترين و کمترين قيمت مورد معامله، معاملات به تفکيک حقيقي و حقوقي و . در اختيار سرمايه گذاران قرار نمي گيرد. ضمنا معامله گران برخط نيز قادر به معامله در اين بازار نيستند؛ افزون بر اين استفاده از کد خريد گروهي نيز مجاز نيست.

در واقع مي توان گفت تابلوي غيررسمي اگرچه اميد اصلاح ساختار شرکت ها توسط سهامداران جديد و بازگشت آنها به بورس را به همراه داشت، اما يکي از اهداف اصلي آن کمک به سهامداران جزء براي فروش سهام خود قبل از اخراج شرکت ها از بورس بود.

به رغم آنکه تاکيد شده که اين اقدام، در جهت افزايش نقدشوندگي سهام درج شده در بازار پايه صورت گرفته است، اما در واقع در اين شکل از معاملات، شفافيت کمتري نسبت به ساير معاملات عادي وجود داشته و خريدار و فروشنده از قبل با هم توافق کرده و امکان ثبت معامله در سيستم نيز ميسر است.

بازار توافقي پايه را به نوعي تداعي گر بازار غيررسمي يا تابلوي چهارم در گذشته (پيش از تشکيل شرکت فرابورس) عنوان کرد به طوري که در گذشته شرکت هاي اخراج شده از بورس، به اين بازار منتقل مي شدند

اوراق بهادار در بازار پایه به صورت عادی یا توافقی می توانند معامله شوند. اوراق بهاداری که به تشخیص کمیته عرضه حائز حداقل شرایط زیر باشند، بصورت عادی و سایر اوراق بصورت توافقی معامله می شوند.
الف) در زمان درج نماد تعداد سهامداران شرکت از 35 نفر و سهام شناور آزاد شرکت بیشتر از یک درصد بوده یا امکان تحقق این شرایط به تشخیص کمیته عرضه وجود داشته باشد ( در این خصوص سهامداران عمده شرکت باید تعهدات لازم را به فرابورس ارائه نمایند.)
ب) محدودیتهای معاملاتی موثر جهت نقل و انتقال سهام شرکت وجود نداشته باشد.
ج) ابهامات اساسی و یا عدم شفافیت قابل توجهی در خصوص اطلاعات شرکت یا ترکیب سهامداری آن وجود نداشته باشد.

دامنه نوسان روزانه قیمت و محدودیت حجمی معاملات عادی بازار پایه مشابه بازار اول و دوم فرابورس، حسب ضوابط فصل هشتم دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات خواهد بود.
در بازار پایه صرفاً سفارش محدود قابل اجرا بوده و استفاده از کد معاملاتی گروهی در این بازار مجاز نمی باشد.

روش انجام معاملات توافقی در بازار پایه به شرح زیر است :

1.پیشنهاد خرید یا فروش توسط کارگزار پیشنهاد دهنده در سامانه معاملات توافقی ثبت می گردد. این پیشنهاد می تواند با قیمت معین یا قابل مذاکره در سامانه ثبت شود.
2.کارگزار پذیرنده پیشنهاد جهت پاسخ دادن به پیشنهاد ثبت شده در سامانه معاملاتی اقدام به انتخاب آن نموده و پذیرش خود را جهت ارسال به کارگزار پیشنهاد دهنده در سامانه معاملات توافقی ثبت می کند.
3.در صورتی که پیشنهاد ثبت شده دارای قیمت معین باشد سامانه معاملات توافقی سفارشات تطبیق یافته را
جهت تائید به فرابورس ارسال می کند.
3.در صورتی که پیشنهاد ارائه شده قابل مذاکره باشد، جزئیات درخواست کارگزار پذیرنده پیشنهاد به کارگزار پیشنهاد دهنده ارسال و در صورت تائید نهایی کارگزاران عامل طرفین سفارش تطبیق یافته جهت تائید به فرابورس ارسال می گردد.
5.در صورت عدم مغایرت سفارشات تطبیق یافته با قوانین و مقررات، فرابورس معامله را تائید می نماید و سفارشات تطبیق یافته جهت انجام معامله و ثبت نهایی به سامانه معاملات ارسال می گردد.

لازم به ذکر است که معاملات سهام شرکت های حاضر در بازار پایه ی توافقی بر اساس اطلاعات منتشره موجود، در هر زمان امکانپذیر می باشد.

دامنه نوسان قیمت روزانه و محدودیت حجمی در خصوص معاملات توافقی اعمال نمی گردد لیکن هیئت مدیره فرابورس می تواند در صورت نیاز محدودیت حجمی یا قیمتی جهت ثبت سفارشات هر نماد معاملاتی در سامانه معاملاتی توافقی تصویب و پس از اطلاع رسانی اعمال نماید.

حداقل و حداکثر نوسان مجاز در بازار بورس و فرابورس

حداقل و حداکثر نوسان مجاز در بازار بورس و فرابورس

حداقل و حداکثر نوسان مجاز در بازار بورس و فرابورس زرد و نارنجی و قرمز با هم متفاوت است، در این مقاله قصد داریم به حداقل و حداکثر دامنه نوسان مجاز در بورس و فرابورس بپردازیم، همراه داتیس نتورک باشید.

حداقل و حداکثر نوسان مجاز در بازار بورس و فرابورس

حداقل و حداکثر دامنه نوسان مجاز در بورس و فرابورس

در بازار اصلی بورس دامنه نوسان مجاز نماد ها در حالت عادی مثبت و منفی 5 درصد است.

اما در فرابورس سهام بازار پایه به سه تابلو پایه زرد، پایه نارنجی و پایه قرمز تقسیم‌ بندی می‌شود.

در بازار زرد دامنه نوسان معاملات مثبت و منفی 3 درصد است و در صورت وجود صف به مدت سه روز متوالی مثبت و منفی 5 درصد.

در تابلوی نارنجی دامنه نوسان انجام معاملات مثبت و منفی 2 درصد است و در صورت وجود صف به مدت سه روز متوالی مثبت و منفی 4 درصد است.

در تابلوی قرمز ، مثبت و منفی 1 درصد است و در صورت وجود صف به مدت سه روز متوالی مثبت و منفی 3 درصد است.

همچنین باید به این نکته اشاره کرد که شرکت‌هایی که نماد آن‌ها مدتی متوقف‌ شده است پس از بازگشایی نماد، مشمول دامنه نوسان نمی‌شوند.

زیرا اطلاعات با اهمیتی که نماد شرکت به خاطر آن متوقف‌ شده، ممکن است تأثیری بیش از دامنه نوسان تعیین‌ شده بر قیمت سهام داشته باشد.

دامنه نوسان بورس چیست؟ + دامنه نوسانات بازارهای بورس

“دامنه نوسان بورس” و “حجم مبنا” دو پارمتر موثر در بازار بورس تهران برای کنترل بهتر روی قیمت‌ها هستند‌. قیمت‌ها در بورس مثل سایر بازارهای مالی با توجه به مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. عواملی مثل هیجانات فردی معامله‌گران، سفته‌بازان بورسی و… می‌تواند باعث تغییرات شدید قیمت‌ها شود. بنابراین بخاطر عمق کم بازار بورس تهران و شفافیت اطلاعاتی کمتر، باید مکانیزمی جهت جلوگیری از نوسان شدید قیمت وجود داشته باشد. دامنه نوسان روزانه قیمت سهام یکی از این پارامترها است. در واقع قیمت سهام در بورس تهران با محدودیت نوسان روبه‌رو است و قیمت‌ها در بازه مشخصی می‌توانند تغییر کنند. در ادامه آموزش بورس به واکاوی اهمیت دامنه نوسان و مقدار آن در بورس، فرابورس و بازار پایه خواهیم پرداخت.

دامنه نوسان بورس چیست؟

اهمیت دامنه نوسان قیمت سهام در بورس تهران

یکی از مزیت‌های اصلی بورس عدم دخالت نهادهای دولتی در قیمت‌گذاری سهام شرکت‌های بورسی است. اما عدم دخالت در بازه نوسان قیمت‌ها، باعث تلاطم و ریسک بیشتر بازار بورس می‌شود. در واقع باید مکانیزم عرضه و تقاضا در بلندمدت باعث همگرا شدن قیمت‌ها به ارزش ذاتی خود شود.

در بهترین حالت ممکن، حجم معاملات روزانه در بورس تهران 1 میلیارد دلار است! بنابراین امکان دستکاری قیمت سهام بصورت هیجانی به مراتب راحت‌تر از بورس‌های جهانی خواهد بود. بنابراین سازمان بورس برای کاهش ریسک بازار و کنترل بیشتر روی قیمت سهام، بازه‌ای برای تغییر قیمت سهام در یک روز کاری تعیین می‌کنند. دامنه نوسان قیمت در بازارهای مختلف بورس تهران متفاوت است. با پارس سهام در ادامه این مقاله آموزشی همراه باشید.

آیا قیمت‌ها در بورس تهران کنترل می‌شود؟

در بازار بورس تهران “نهاد ناظر بازار” همیشه در حال نظارت بر قیمت سهام مختلف است. گاهی اوقات بخاطر تخلفات در ثبت قیمت، تمامی سفارشات و معاملات یک نماد بورسی باطل می‌شود.

نکته: دامنه نوسان قیمت در بورس‌های جهانی متفاوت است. دامنه نوسان در بورس آمریکا (نیویورک و نزدک) بصورت نامحدود است. اما قوانین مختلفی برای نظارت و کنترل قیمت‌ها وجود دارد. برای مثال در صورتی که شاخص بورس 15% تغییر کند تمامی معاملات متوقف می‌شود!

مزایا دامنه نوسان روزانه بورس

  • کاهش هیجانات فردی معامله‌گران و در نتیجه کاهش ریسک بازار
  • جلوگیری و کاهش دستکاری قیمت‌ها توسط سوداگران بورسی
  • همگرا شدن قیمت سهام شرکت‌ها به ارزش ذاتی آن در بلندمدت
  • شفافیت بیشتر بازار بورس
  • محافظت از سرمایه معامله‌گران مخصوصا تازه‌واردان بورسی در برابر ضررهای سنگین
  • جلوگیری از ایجاد حباب و نوسان غیرمنطقی در قیمت سهام

معایب دامنه نوسان قیمت سهام در بورس

  • کاهش جذابیت بازار بورس
  • دخالت نهادهای دولتی
  • عدم همگرایی قیمت سهام شرکت‌ها به ارزش ذاتی در کوتاه مدت
  • بازی و فریب دادن معامله‌گران خُرد با ایجاد صف خرید و فروش
  • فروش در قیمت‌های پایین‌تر هنگام صف خرید
  • عدم نقدشوندگی در صف فروش

انواع بازه نوسان روزانه قیمت سهام

بورس و بازار اول و دوم فرابورس

تمامی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس و بازار اول و دوم فرابورس، بازه نوسان روزانه بین مثبت 5 و منفی 5 درصد دارند.

برای مثال فرض کنید قیمت پایانی سهام یک شرکت در پایان معاملات روز کاری، 1000 تومان باشد. حال قیمت سهام این شرکت در روز کاری بعد می‌توانید بین 950 و 1050 تومان نوسان کند. در واقع 5 درصد 1000 تومان می‌شود 50 تومان! حال برای محاسبه کمترین قیمت مجاز در روز کاری بعد، مبلغ 50 تومان را از 1000 تومان کم کنید. برای محاسبه بیشترین مقدار قیمت مجاز نیز مبلغ 50 تومان را به 1000 تومان اضافه می‌کنیم.

در واقع حداقل و حداکثر قیمت برای ثبت سفارش در روز کاری بعد، به ترتیب 950 و 1050 تومان است. حال فرض کنید اگر هیچ سهامداری حاضر به فروش سهام خود در بالاترین قیمت آن روز کاری نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟

پاسخ: سهام آن شرکت صف خرید می‌شود. اگر سهام یک شرکت برای چند روز کاری متوالی صف خرید یا فروش باشد دامنه نوسان توسط ناظر بازار تغییر می‌کند. در ادامه تمامی این موارد را خدمت شما توضیح خواهیم داد.

بازارهای پایه فرابورس

بازار پایه فرابورس دارای سه بازار پایه زرد، نارنجی و قرمز است. قوانین پذیرش شرکت‌ها در بازار پایه فرابورس نسبت به فرابورس راحت‌تر است. بنابراین ریسک بازار پایه فرابورس نسبت به بورس و فرابورس بیشتر است. به همین دلیل جهت جلوگیری از ضرر و زیان‌های هنگفت سهامداران، دامنه نوسان با سخت‌گیری بیشتری اعمال می‌شود.

دقت بفرمایید که در تابلوی اول و دوم بازار فرابورس، دامنه نوسان همان دامنه نوسان بورس یعنی 5% است. دامنه نوسان قیمت سهام در بازار پایه بصورت زیر است:

  • دامنه نوسان بازار پایه زرد فرابورس

در بازار پایه زرد فرابورس، دامنه نوسان روزانه قیمت سهام بین 3- و 3+ درصد است. در صورتی که 3 روز کاری متوالی صف خرید یا فروش باشد این دامنه در روز کاری بعد به 5- و 5+ درصد تغییر خواهد کرد.

دامنه نوسان روزانه قیمت سهام در بازار پایه زرد فرابورس

  • دامنه نوسان بازار پایه نارنجی

در بازار پایه نارنجی فرابورس، دامنه نوسان روزانه قیمت سهام %2± درصد است. صف خرید یا فروش به مدت 3 روز کاری متوالی باعث تغییر دامنه به 4% می‌شود.

دامنه نوسان روزانه قیمت سهام در بازار پایه قرمز فرابورس 1± درصد است. در صورتی که 3 روز کاری متوالی صف خرید یا فروش باشد دامنه نوسان 3% خواهد شد.

برای مطالعه توضیحات کامل‌تر پیرامون بازارهای پایه فرابورس به مقاله آموزشی زیر مراجعه بفرمایید.

دامنه نوسان حق تقدم سهام

بازه نوسان تمامی “حق تقدم سهام” دو برابر دامنه نوسان سهام آن است. برای مثال برای تمام شرکت های بورسی، حق تقدم سهام بین %10+ و %10- است. در مقاله آموزش زیر به واکاوی کامل حق تقدم سهام پرداختیم.

دامنه نوسان خاص و استثنا در بورس تهران

اگر به صفحه سایت TSETMC مراجعه کنید شاید سهامی را ببینید که دامنه نوسان قیمت روزانه 10 درصدی دارند. برای مثال نماد بورسی سمگا دارای دامنه نوسان روزانه قیمت 10% است. در شهریور 95 بر اساس اطلاعیه معاونت عملیات و نظارت بازار، نماد معاملاتی “سمگا1” با دامنه نوسان 10% اعلام گردید.

دامنه نوسان روزانه 10 درصدی

دامنه نوسان نامحدود در بورس تهران

گاهی اوقات سهام شرکت‌ها با دامنه نوسان نامحدود معامله می‌شوند. در ادامه شرایطی که دامنه نوسان نامحدود در بورس تهران وجود خواهد داشت را با هم بررسی می‌کنیم.

1. برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه

تمامی شرکت‌های بورسی موظف به برگزاری مجمع عمومی سالانه جهت ارائه اطلاعات مالی شرکت در 1 سال اخیر هستند. چند روز قبل از برگزاری مجمع سالانه، اطلاعیه‌ای توسط شرکت در سایت کدال منتشر می‌شود. سپس وضعیت نماد بورسی آن، ممنوع – متوقف شده و امکان معامله تا بعد از برگزاری مجمع عمومی سالانه وجود نخواهد داشت. بعد از برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه، سهام آن شرکت بدون محدودیت نوسان بازگشایی خواهد شد.

2. افزایش سرمایه

شرکت‌های بورسی تحت شرایط و ضوابط خاص می‌توانند سرمایه خود را افزایش دهند. بعد از برگزاری مجمع فوق العاده افزایش سرمایه، سهام آن شرکت در روز بازگشایی با دامنه نوسان نامحدود بازگشایی می‌شود. در مقاله آموزشی زیر بطور کامل به بحث افزایش سرمایه در بورس پرداختیم.

3. تغییر بیش از 20 درصدی EPS

تمامی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس موظف به ارائه وضعیت صورت‌های مالی بصورت دوره‌ای و ماهانه هستند. هر گونه تغییر در EPS شرکت (ESP مخفف Earning Per Share به معنی سود هر سهم) باید سریعا به اطلاع سهامداران برسد. حال با انتشار تغییر در EPS، سهام آن شرکت جهت بررسی بیشتر و ارائه مستندات لازم بسته خواهد شد. اگر تغییر در سوددهی بیشتر از 20% باشد سهام آن شرکت بدون محدودیت نوسان و با استفاده از مکانیزم حراج ناپیوسته بازگشایی می‌شود.

حذف محدودیت دامنه نوسان روزانه قیمت سهام در بورس

در مقاله آموزشی زیر بطور کامل به بررسی دلایل توقف نمادهای بورسی و نحوه بازگشایی نمادها با استفاده از مکانیزم حراج ناپیوسته پرداختیم.

تذکر: دقت بفرمایید که سهام شرکت صرفا در همان روز بازگشایی، بدون محدودیت نوسان خواهد بود. بالطبع در روزهای کاری بعدی، با همان محدودیت نوسان قبلی معامله خواهد شد.

نکته: هنگام بازگشایی نماد با دامنه نوسان نامحدود، نظرِ ناظر بازار بورس تهران نیز اهمیت دارد.در واقع معاملات باید به تایید ناظر بازار برسد.

صف خرید و فروش و تغییر دامنه نوسان

اگر سهامی با صف خرید یا فروش همراه شود با توجه به حجم معاملات، قیمت پایانی سهام تغییر خواهد کرد. اگر حجم معاملات روزانه خیلی کمتر از “حجم مبنا” باشد Close Price تغییر چندانی نخواهد کرد. اگر چندین روز متوالی این وضعیت رخ دهد به اصطلاح سهام در صف خرید یا فروش قفل خواهد شد. این وضعیت بدین خاطر است که اکثر معامله‌گران اعتقاد به تفاوت زیاد بین ارزش سهم با قیمت فعلی دارند.

در این وضعیت ناظر بازار محدودیت دامنه نوسان قیمت را حذف می‌کند. حال قیمت سهام با دامنه نوسان اعلام شده از طرف ناظر بازار معامله خواهد شد. برای مثال ناظر بازار اعلام می‌کند که سهام شرکت با دامنه 50% قابل معامله شدن است. حال سهامدارانی که حاضر به عرضه سهام خود در صف خرید نبودند، یحتمل این افزایش قیمت 50 درصدی باعث تحریک آنها برای فروش می‌شود.

همانطور که گفتیم سازمان بورس اوراق بهادار با ارائه پارامتر “حجم مبنا و دامنه نوسان روزانه” نظارت میزان نوسان بازار‌ پایه فرابورس میزان نوسان بازار‌ پایه فرابورس بهتری روی قیمت سهام دارد. در مقاله آموزشی زیر پیرامون حجم مبنا، فرمول محاسبه و تاثیر آن بر قیمت پایانی بصورت مفصل صحبت کردیم.

اگر قصد یادگیری 0 تا 100 مبحث آموزش بورس را دارید به شما توصیه می‌کنیم مقالات آموزشی زیر را به ترتیب مطالعه بفرمایید، به مرور مقالات جدیدتر پیرامون آموزش بورس در سایت درج خواهد شد حتما پیگیر پارس‌سهام باشید.

ضرر هنگفت سهامداران بازار پایه فرابورس

بعد از اعلام مقررات جدید بازار پایه فرابورس، اکثر نمادهای این بازار با افت شدیدی مواجه شدند. بررسی برخی از سهم‌های بازار پایه و همچنین واکنش‌های کاربران در فضای مجازی نشان می‌دهد که بخشی از سهامداران بازار پایه، ضررهای هنگفتی در آخرین معاملات این بازار کرده‌اند. میزان ضررها در بازار پایه چه میزان بوده است؟ آینده سهم‌ها در این بازار چگونه خواهد بود؟

بعد از ابلاغ مقررات جدید بازار پایه، قیمت اکثر نمادهای این بازار سقوط شدیدی را تجربه کرد.

بعد از اعلام مقررات جدید بازار پایه فرابورس، اکثر نمادهای این بازار با افت شدیدی مواجه شدند. بررسی برخی از سهم‌های بازار پایه و همچنین واکنش‌های کاربران در فضای مجازی نشان می‌دهد که بخشی از سهامداران بازار پایه، ضررهای هنگفتی در آخرین معاملات این بازار کرده‌اند. میزان ضررها در بازار پایه چه میزان بوده است؟ آینده سهم‌ها در این بازار چگونه خواهد بود؟
به گزارش مردم سالاری آنلاین، دستورالعمل مقررات جدید بازار پایه فرابورس در عصر روز پنجم شهریور امسال ابلاغ شد و درست از روز کاری بعدی، اکثر نمادهای بازار پایه در واکنش به مقررات جدید قرمزپوش شدند و صف‌های فروش طویلی در این بازار شکل گرفت.
چیزی که جو هیجانی را در میان سهامداران بازار پایه رقم زد و باعث کاهش شدید قیمت سهام در این بازار شد، تغییر دامنه نوسان قیمت سهام شرکت‌های بازار پایه فرابورس بود. دامنه نوسان به معنای میزانی (برحسب درصد) است که قیمت سهام یک شرکت می‌تواند روزانه کاهش یا افزایش یابد.
پیش از مقررات جدید، ، دامنه نوسان در بازار پایه «ب» ۱۰ درصد و بازار پایه «ج»، نامحدود بوده است. دامنه نوسان در بازار بورس و فرابورس در حاضر ۵ درصد است. طبق مقررات جدید، نمادهای بازار پایه در سه تابلوی زرد، نارنجی و قرمز قرار می‌گیرند و هر هفته برای این تابلوهای بازار پایه، ‏یک حراج معاملاتی در روز دوشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود. دامنه نوسان در حراج پایانی روزهای دوشنبه، در تابلوی زرد ۶ درصد، تابلوی نارنجی ۴ درصد و ‏تابلوی قرمز ۲ درصد خواهد بود. در بقیه روزهای معاملاتی هفته و همچنین در روز دوشنبه تا قبل از ساعت ۱۲، دامنه نوسان در ‏تابلوی زرد ۳ درصد، تابلوی نارنجی ۲ درصد و تابلوی قرمز ۱ درصد خواهد بود و مبنای نوسان‌های اعلام‌شده نیز قیمت پایانی ‏روزهای دوشنبه هر هفته خواهد بود.
از نظر بسیاری از سهامداران بازار پایه، با کاهش دامنه نوسان، نمادهای این بازار جذابیت خود را از دست می‌دهد و همین تصور بود که باعث سقوط قیمت سهام در این بازار شد.

نمایی از کاهش قیمت سهام در بازار پایه
برای این‌که بدانیم بخش قابل توجهی از سهامداران بازار پایه، چه میزان بعد از ابلاغ مقررات جدید، زیان دیدند، کافی است کاهش ارزش سهام برخی از نمادهای این بازار را بررسی کنیم.
قیمت سهام شرکت پلی اکریل ایران (نماد شپلی) بعد از ابلاغ مقررات جدید، یعنی از روز چهارشنبه ششم شهریور تا روز سیزدهم شهریور که نمادهای بازار پایه جهت اجرایی شدن مقررات جدید و انتقال به تابلوهای رنگی بسته شدند، ۲۷ درصد کاهش یافت.
قیمت نماد شمواد در بازار پایه «ب» فرابورس نیز پس از ابلاغ مقررات جدید ۲۳ درصد کاهش یافت. کاهش قیمت در شرکت کارخانجات مخابراتی ایران (نماد لکما) نیز در همین دوره زمانی، ۲۸ درصد بود. به همین ترتیب، قیمت سهام شرکت بسته‌بندی ایران (نماد فبیرا) نیز پس از ابلاغ مقررات جدید ۲۷ درصد کاهش یافت.
نمادهایی که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم، مواردی هستند که سهامداران آن‌ها در بازار پایه بیشترین میزان ضرر را متحمل شدند. در برخی دیگر از نمادها میزان کاهش قیمت سهام، بعد از ابلاغ مقررات جدید، کمتر از این میزان بود. به‌عنوان مثال، قیمت سهام شرکت توسعه بازرگاني آهن و فولاد ميلاد (نماد بمیلا) بعد از ابلاغ مقررات جدید حدود ۱۳ درصد کاهش یافت.
در کل، در برخی نمادهای بازار پایه که وضعیت بنیادی بهتری داشتند، میزان کاهش قیمت‌ها بعد از ابلاغ مقررات جدید کمتر بود و برخی نمادهای بازار پایه (نظیر نماد واحیا) نیز در مجموع کاهش قیمتی را تجربه نکردند. با این حال، یک برآورد سرانگشتی از تغییرات قیمت سهام در بازار پایه نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از سهامداران این بازار، متضرر شدند و میزان ضررها نیز در موارد بسیاری، چشمگیر بوده است.
اگر بعد از بازگشایی نمادهای بازار پایه، که قرار است در روز ۲۵ شهریور صورت گیرد، همچنان رفتار هیجانی در بین سهامداران این بازار وجود داشته باشد و بر حجم صف‌های فروش افزوده شود، احتمالاً میزان ضررها در بازار پایه بیشتر نیز خواهد شد. تنها توصیه‌ای که به سهامداران بازار پایه می‌توان کرد این است که اگر از پشتوانه بنیادی سهم‌هایشان مطمئن هستند از فروش آن بعد از بازگشایی بازار پایه خودداری کنند. درست است که دامنه نوسان در بازار پایه کاهش زیادی داشته، اما اگر سهم‌ها ظرفیت بنیادی داشته باشند، حتی با دامنه نوسان مشخص‌شده در مقررات جدید نیز سهامداران می‌توانند انتظار بازده‌های مناسب را داشته باشند. در واقع، سهم‌های بنیادی بازار پایه، قطعاً آینده مطمئنی خواهند داشت و سهامداران این سهم‌ها نباید نگرانی داشته باشند.
سازمان بورس می‌توانست در ابلاغ مقررات جدید بازار پایه بهتر از این‌ها عمل کند تا بخش قابل توجهی از سهامداران این بازار متضرر نشوند، اما این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که مقررات جدید، سویه‌های مثبتی دارد که در میان‌مدت به نفع سهامداران خُرد بازار پایه است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.