پالایشی‌ها بر صدر بازار سهام


تحلیل یک کارشناس از حال وهوای این روزهای بازار سرمایه

ساعت24-هنوز گرد و خاک خیزش و ریزش بورس در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ روی تن سهام‌داران مانده بود که روند فرسایشی نزول این بازار آغاز شد. حال سهامدارانی که با توجه به وعده‌ها به روزهای سبز و متعادل بازار امیدوار شده بودند، دست از بازار کشیده‌ و به از بین رفتن ته مانده سرمایه خود چشم دوخته‌اند. اتفاقی که یک تحلیلگر بازار سرمایه به بررسی دلایل آن برآمده و مهمترین دلیل آن را عدم پیش‌بینی پذیری اقتصاد می‌داند.

روزبه شریعتی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه بازار سرمایه دماسنج اقتصاد یک کشور است، اظهار کرد: هرچقدر اقتصاد پالایشی‌ها بر صدر بازار سهام دستوری‌تر و با دخالت‌های بیشتر باشد، تاثیر بیشتری روی فعل و انفعالات شرکت‌ها می‌گذارد. بازار سرمایه ایران هم از این قاعده مستثنی نیست. می‌توان گفت آغاز این دستکاری‌ها از سال ۱۳۹۸ برای تامین مالی شروع و در نهایت نیز به صورت رسمی اعلام شد که ۳۵ هزار میلیارد تومان تامین مالی از بازار سرمایه صورت گرفته است.

وی ادامه داد: در آن زمان تصمیم‌های مقطعی و کارشناسی نشده‌ای برای جبران یک مشکل بزرگ‌تر گرفته می شد اما همین تصمیم بغرنج و ادامه دار می‌شد. از جمله آن می‌توان به سهام عدالت و صندوق‌های دارایکم و پالایشی یکم اشاره کرد که تبعات آن همچنان ادامه دارد.

بورس به ضربه‌گیر اقتصاد تبدیل شد

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با اشاره به وعده‌های دولت سیزدهم درمورد اصلاح وضعیت بازار سرمایه، گفت: وضعیت کنونی این بازار معلول برخی اتفاق‌هایی است که داخل کشور رخ می‌دهد. اتفاق‌هایی مانند تصمیم گیری‌های اقتصادی، سیاست‌های پولی، بی‌ثباتی در رویه‌های اقتصادی و سیاسی و. که روی امنیت خاطر اقتصادی تاثیر می‌گذارد.

شریعتی با بیان اینکه مهم‌ترین ریسک‌ در بازار نرخ انرژی‌ای است که با شرکت‌های بورسی حساب شده است اظهار کرد: کسی انتظار ندارد نرخ انرژی بسیار ارزان به شرکت‌ها داده شود اما این انتظار وجود دارد که نسبت به کشورهایی که در دنیا درحال رقابت با ما هستند، مزیت رقابتی را حفظ کنیم. بخشی از اعتماد سرمایه‌گذاران زمانی از دست رفت که این گمان وجود داشت توافق و گشایش اقتصادی صورت می‌گیرد اما نگرفت.

روش تامین مالی دولت در بورس

وی با اشاره به تامین مالی دولت از بورس ابراز کرد: اینکه گفته می‌شود دولت از بازار بورس تامین مالی نکرده اشتباه است زیرا لزوما قرار نیست دولت مستقیم سهام بفروشد؛ همین که هزینه‌های انرژی را نسبت به شرکت‌های رقیب در دنیا بالاتر ببرند اما نرخ فروش را در بورس کالا با نرخ نیمایی و پایین‌تر از قیمت‌های جهانی محاسبه کنند خودش نوعی تامین مالی است. همین که زیرمجموعه‌های دولت از جمله صندوق بازنشستگی، تامین اجتماعی، فرهنگیان و. برای جبران تامین هزینه‌ها مجبور به فروش سهام شوند نوعی تامین مالی از بازار سرمایه است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: نرخ فروش فولاد خوزستان نسبت به سال ۱۳۹۹ حدود ۵۰ درصد رشد کرده اما میزان سودآوری آن کمتر شده که دلیل آن افزایش شدید هزینه‌ها است. صورت مالی شش ماهه ایران خودرو نشان می‌دهد به این مجموعه به دلیل نرخ‌گذاری دستوری بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان ضرر تحمیل شده است. شرکت‌های اوره‌ساز بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان مطالبات دولتی بابت اوره کشاورزی دارند. همه این‌ها تامین مالی از بازار سرمایه است.

شریعتی با تاکید بر اینکه نرخ فروش شرکت‌ها به شدت کنترل می شود، افزود: گمان می‌شود از این طریق می‌توان جلوی افزایش تورم را گرفت. از طرف دیگر بانک مرکزی سیاست‌های انقباضی شدیدی در پیش گرفته است تا جلوی تورم را بگیرد. این موضوع باعث شده است بانک‌های ضعیف‌تر مجبور شوند برای تامین مالی پیشنهاد نرخ سود سنگین ارائه دهند که بعضا به ۲۶ درصد هم رسیده است. نرخ اوراق بانکی نیز به بالای ۲۵ درصد رسیده است. نرخ سود بدون ریسک به بالای ۲۵ درصد رسیده است و احتمال دارد دولت برای تامین مالی نرخ را بالاتر هم ببرد.

بازار از عدم صداقت آسیب می‌بیند

وی درمورد شاخص کل بورس گفت: عدد شاخص کل درست نیست زیرا روی یک سری شرکت‌ها بالا و پایین می‌شود. انتظار می‌رفت با گزارش‌های شش ماهه حال و هوای بازار بهتر شود اما متاسفانه حجم معاملات بسیار پایین است. سرمایه‌گذاران به دلیل ریسک‌ها تمایلی به سرمایه گذاری ندارند. سه ماه دیگر نیز با ریسک بودجه مواجه خواهیم شد و ممکن است دولت برای تامین مالی دوباره دست داخل جیب شرکت‌ها کند.

پالایش یا همان دارا دوم بخریم یا نه؟

خبر لغو دارا دوم باعث منفی شدن بازار شد. همین نشانه، ثابت می‌کند که بازار به دارا دوم اهمیت می‌دهد. با این وجود خبر پذیره‌نویسی دومین صندوق دارا نتوانست جان رفته را به بازار باز گرداند. دارا دوم چیست و چرا اهمیت دارد؟

همان‌طور که در مقاله آشنایی با صندوق‌های قابل‌معامله بورسی گفتیم، اگر فردی ریسک‌گریز هستید و یا دانش و وقت کافی برای مدیریت سرمایه‌های خود ندارید، می‌توانید از صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله استفاده کنید. صندوق‌های قابل معامله در بورس ETFها انواع مختلفی دارند.

در نیمه دوم اردیبهشت سال جاری، شاهد عرضه قسمتی از سهام دولت در بانک‌های ملت، تجارت، صادرات و بیمه‌های البرز و اتکایی امین در قالب واحدهای یک صندوق سرمایه‌گذاری به‌نام صندوق واسطه‌گری مالی یکم با نماد دارا یکم بودیم. در ادامه قصد داریم در رابطه با عملکرد صندوق دارا اول و صندوق دیگری به‌نام صندوق سرمایه‌گذاری پالایشی یکم با نماد پالایش که پذیره‌نویسی آن از 5 شهریور آغاز شده و تا نوزدهم همین ماه ادامه خواهد داشت، صحبت کنیم.

چه بر سر دارا یکم آمد؟

چند وقت پیش پذیره‌نویسی واحدهای صندوق واسه‌گری مالی یکم با نماد دارا یکم به‌طور همزمان از طریق بورس اوراق بهادار تهران و شبکه‌ بانکی انجام شد.

موضوع فعالیت این صندوق، مدیریت و نگهداری دارایی‌های اوراق بهادار صندوق و دریافت سودهای تقسیمی سهام موجود در سبد دارایی‌های صندوق بود. فعالیت‌های فرعی این صندوق نیز شامل بازارگردانی واحدهای سرمایه‌گذاری همان صندوق است. از معایب این صندوق می‌توان به عدم وجود بازارگردان و عدم حمایت از واحدهای صندوق اشاره کرد. به‌طوری که این روزها واحدهای صندوق، بسیار پایین‌تر از NAV ابطال آن معامله می‌شوند.

واحدهای این صندوق با تخفیف در اختیار خریداران قرار گرفت و بعد از بوجود آمدن امکان معامله آن، در صورت فروش در همان روز عرضه به کسانی که در پذیره‌نویسی اولیه شرکت کرده بودند بیش از 100 درصد سود تعلق می‌گرفت. اما بعد از شروع عرضه و افت قیمت سهم‌هایی که واحدهای این صندوق را تشکیل داده بودند، قیمت واحدهای آن روز‌به‌روز کاهش یافت. اما دلیل افت قیمت‌ها را الزاما نمی‌توان به اصلاح قیمتی سهم‌های تشکیل دهنده واحدهای این صندوق ارتباط داد.

تغییرات قیمتی صندوق دارا یکم بعد از عرضه

تغییرات قیمتی صندوق دارا یکم بعد از عرضه

وقتی که واحدهای صندوق‌ها را خرید و فروش می‌کنید باید به این نکته توجه کنید که NAV ابطال هر صندوق، ارزش هر واحد آن را نمایش می‌دهد. اگر شما واحدهای یک صندوق را پایین‌تر از NAV ابطال آن بفروشید، مثل این می‌ماند که یک کالا را پایین‌تر از قیمتی که روی آن درج شده به فروش برسانید.

پس اگر شما در پذیره‌نویسی صندوق دارا یکم شرکت می‌کردید و به موقع می‌فروختید سرمایه شما 100 درصد رشد و یا 2 برابر می‌شد. عرضه واحدهای این صندوق‌ با تخفیف، یکی از دلایل جذابیت واحدهای این صندوق بود.

دارا دوم یا همان صندوق پالایشی یکم

چه سهم‌هایی واحدهای این صندوق را تشکیل می‌‌دهند؟

همان‌طور که صندوق دارا یکم، صندوق واسطه‌گری مالی نام گرفت، می‌توان دارا دوم را صندوق پالایشی نامید، چون واحدهای این صندوق از سهام 4 شرکت پالایشی اصفهان (شپنا)، بندرعباس (شبندر)، تبریز (شبریز) و تهران (شتران) تشکیل شده است. سهام این شرکت‌ها ارزنده است، در صورت تکمیل اصلاح، قیمت آن‌ها می‌تواند برای خرید جذاب شود. اگر قصد خرید واحدهای این صندوق را دارید قبل از خرید، شرکت‌های تشکیل‌دهنده واحدهای این صندوق را به‌طور کامل از لحاظ تکنیکال و بنیادی بررسی کنید و در آخر تصمیم خود را بگیرید.

ثبت‌نام در این صندوق مثل ثبت‌نام در صندوق دارا اول، برای تمام ملت ایران از طریق کد ملی امکان‌پذیر است و خریداران، به مدت ۲ هفته (پایان 19 شهریور) پس از شروع پذیره‌نویسی، می‌توانند برای خرید اقدام کنند. پذیره‌نویسی این صندوق از چهارشنبه پنجم شهریور آغاز خواهد شد.

بعد از گذشت یک ماه از پایان مهلت پذیره‌نویسی (بعد از 19 شهریور)پالایشی‌ها بر صدر بازار سهام ، قابلیت معامله این واحدها در بازار ثانویه یعنی همان بورس اوراق بهادار تهران ایجاد می‌شود.

چگونه برای خرید واحدهای این صندوق اقدام کنیم؟

برای خرید واحدهای این صندوق و شرکت در پذیره‌نویسی دو روش خرید از طریق کد بورسی و خرید با استفاده از کد ملی امکان‌پذیر است. افراد زیر 18 سال هم می‌توانند در این پذیره‌نویسی شرکت کنند.

پذیره‌نویسی واحدهای این صندوق برای اشخاص دارای کد بورسی از طریق کارگزاری‌های بورس، سامانه‌های آنلاین معاملاتی، درگاه‌های غیر‌حضوری و حضوریِ بانک‌های منتخب امکان‌پذیر است. اگر دارای کد بورسی هستید می‌توانید از طریق پنل کارگزاری خود در این پذیره نویسی شرکت کنید. اگر کد بورسی ندارید می‌توانید از طریق درگاه‌های غیر‌حضوری و حضوری بانک‌های منتخب برای خرید واحدهای صندوق اقدام کنید.

افرادی که تمایل شرکت در این پذیره‌نویسی را دارند، نهایت تا سقف 5 میلیون تومان می‌توانند در این پذیره‌نویسی شرکت کنند. اگر 2 میلیون تومان دارا یکم خریده بودید، حالا مجاز به خرید 3 میلیون تومان هستید، اما اگر در دارا یکم شرکت نداشتید، حال می‌توانید تا سقف 5 میلیون تومان را خرید کنید.

آیا به واحدهای این صندوق تخفیف تعلق می‌گیرد؟

اخبار متفاوتی در این رابطه از گوشه و کنار شنیده می‌شود، بعضی از کانال‌های خبری چنین بیان کرده‌اند که تنها کسانی که از تخفیفات دارا اول استفاده نکرده‌اند، مشمول تخفیف در پذیره‌نویسی جدید می‌شوند. اما بعضی دیگر چنین ادعا پالایشی‌ها بر صدر بازار سهام می‌کنند که در خرید واحدهای دارا دوم 30 درصد و در خرید واحدهای بعدی تخفیف بیشتری اعمال خواهد شد.

باتوجه به گفته‌های رئیس کل سازمان خصوصی سازی می‌توان گفت واحدهای این صندوق با اعمال 20 درصدی تخفیف روی قیمت پایانی سهم در روز معاملاتی قبل از شروع پذیره‌نویسی (یعنی 4 شهریور) به فروش خواهد رفت. اما اگر در پذیره‌نویسی دارا یکم شرکت کرده باشید، برای واحدهای صندوق پالایشی می‌توانید تا سقف 3 میلیون تومان پذیره‌نویسی انجام دهید.

ریسک خرید واحد‌های این صندوق‌ها چقدر است؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری از واحدهایی تشکیل شده است که خود این واحدها از سهام چند شرکت مختلف ساخته شده‌اند. همان‌طور که می‌دانید با تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری (پرتفوی) ریسک سبد کم می‌شود. با توجه به این که هر واحد این صندوق، از سهام چند شرکت مختلف ساخته شده است، بنابراین ریسک کمتری نسبت به خرید یک سهم برای فرد دارد. اگر در واحدهای این صندوق، سهام چند شرکت غیر پالایشی نیز قرار می‌گرفت، ریسک واحدهای آن به مراتب پایین‌تر می‌آمد، چرا که ریسک صنعت (مثل نوسانات نرخ خوراک) نیز خنثی می‌شد.

همچنین گفته شده که پنج درصد از مبلغ جمع‌آوری شده در دوره پذیره‌نویسی به بازارگردانی واحدهای سرمایه‌گذاری همین صندوق تعلق خواهد گرفت.

با توجه به گفته‌های رئیس سازمان خصوصی‌سازی، علیرضا صالح، در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد عرضه صندوق‌های دارای سوم و چهارم نیز خواهیم بود. مطابق به شنیده‌ها می‌توان گفت که صندوق دارا سوم شامل سهام شرکت‌های خودروسازی و برخی از صنایع مانند مس و فولاد خواهد بود.

دارا دوم بخریم یا نه؟

دارا دوم به‌خصوص برای کسانی که کد بورسی ندارند، در بلندمدت می‌تواند سرمایه‌گذاری خوبی باشد. البته تصمیم‌گیرنده نهایی خودتان هستید و ما کسی را به خرید و یا عدم خرید واحدهای این صندوق یا هر دارایی دیگری دعوت نمی‌کنیم.

گزارش اجماع تحلیلگران سود این سهم‌ها را برای سال مالی 99 و 1400 به این صورت پیش‌بینی می‌کند.

بورس ۴ دی؛ تزریق امید به بورس با بازگشت دارایکم و پالایشی یکم

بورس ۴ دی؛ تزریق امید به بورس با بازگشت دارایکم و پالایشی یکم

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: مثبت شدن نمادهای دارایکم و صندوق پالایش با توجه به اعتراضات هفته‌های گذشته بود، در اقدام مدیریتی سیاست گونه بود که موجب شد ارزش معاملات افزایش یابد و تا حدودی امید به بازار تزریق کرد.

محسن رضایی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا، با بررسی روند طی شده در بازار سرمایه امروز شنبه - چهارم بهمن ماه - اظهار کرد: شاخص کل امروز برای سومین روز کاری پیاپی حال خوبی را تجربه کرده و معادل ۳.۲ درصد رشد در سهم‌های بزرگ و شاخص ساز بازار داشته که نشان دهنده شرایط با ثبات بازار در وضعیت کلی است.

وی افزود: ارزش بازار نیز امروز به چهار تریلیون و ۸۵۹ هزار و ۵۰۷ میلیارد تومان رسید که نسبت به پایین‌ترین ارزشی که در چهار ماه گذشته تجربه کرد فاصله گرفته و آینده امیدوار کننده‌ای را برای بورس می‌توان تا این زمان پیش بینی کرد.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: شاخص کل هم وزن نیز رشد ۱.۷ درصدی داشت که همگرا بودن آن با شاخص کل نشان دهنده حرکت صعودی در کلیت بازار ورود پول مجدد به بازار است، در گزارش‌های پیشین اعلام شد با مثبت شدن شاخص سازها و نمادهایی که از نظر روانی تأثیر زیادی بر سرمایه گذاران دارند، شاخص کل هم وزن نیز روند صعودی پیش خواهد گرفت که این اتفاق تا کنون افتاده است.

رضایی افزود: شاخص بازار فرابورس نیز با ۴۳۷ واحد رشد به ۱۸ هزار و ۴۴۷ واحد رسید که نشان می‌دهد، به طور کلی همه نمادهای بازار تا حدودی مورد توجه قرار گرفته اند و در این روزها شاهد رشد سهام سرمایه گذاران هستیم.

وی ادامه داد: همانطور که در گزارشات قبل رفتار شاخص کل با سال ۹۲ مقایسه شد، با توجه به هارمونی رفتاری در قیمت و زمان شاخص کل ر مقایسه با سال ۹۲، تا کنون روزهای مثبت مورد انتظار اتفاق افتاده و اگر این حرکت ثبات داشته باشد می‌توان به روزهای خوب بورس تا پایان سال امیدوار بود.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: از جمله اتفاقات مثبت و مورد انتظار بازار این است که صنعت شیمیایی با توجه به اتفاقات مثبتی که این روزها افتاده به صدر ارزش معاملات صنایع رسیده و صنعت خودرو که در روزهای گذشته پیشتاز ارزش معاملات بود، در رتبه دوم قرار گرفته است، صنعت غذایی، بانک‌ها سیمان، فلزات اساسی و انبوه سازی در رده‌های بعدی قرار دارند.

رضایی افزود: بیشترین افزایش ارزش بازار مربوط به نمادهای پارسان، فولاد، فملی، شستا، کگل، کچاد و تاپیکو که عمدتا نمادهای شاخص ساز بازار هستند بوده و نمادهای وامید، وتوسا، آسیا، پرداخت، سپ، کاما و کدما بیشترین کاهش ارزش بازار را تجربه کرده اند.

وی ادامه داد: بیشترین حجم معاملات مربوط به نمادهای ثبهساز، کمند، آسیا، وتران، س امید، خودرو و کاما بوده و بیشترین ارزش معاملات مربوط به نمادهای کمند، کاملاً، وپست، بوعلی، ثبهساز ، غنوش بوده که می‌تواند این نمادهای را مورد توجه سرمایه گذاران قرار دهد.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: مثبت شدن نمادهای دارایکم و صندوق پالایش با توجه به اعتراضات هفته‌های گذشته بود، در اقدام مدیریتی سیاست گونه بود که توسط سهامداران عمده و به دستور بخش اقتصادی دولت انجام گرفت و تا حدودی با مثبت شدن این نمادها امیدها به بازار بازگشته و شاهد این هستیم که ارزش معاملات افزایش یافته است.

رضایی افزود: تا اینجای کار به نظر می‌رسد تا چند روز آینده اتفاق خاصی در بازار نیفتد و بازار با ثباتی داشته باشیم البته لازم است سرمایه گذاران از رفتارهای هیجانی خود داری کنند و مسئولان نیز از رفتارهای هیجانی در حوزه تصمیم گیری دست بردارند، زیرا با توجه به ماهیت وجودی سرمایه، محیط سرمایه گذاری باید امن باشد تا سرمایه گذاران به آن اطمینان کنند.

سرنوشت این روزهای بورس به کجا ختم می شود؟

سرنوشت این روزهای بورس به کجا ختم می شود؟

روز گذشته غلبه عرضه بر تقاضا در بورس آن‌چنان شدید شد که شاخص کل بورس تنها در عرض یک روز معاملاتی به میزان ۱۹هزار واحد ریزش کرد و از لحاظ درصدی عقبگردی ۴۷/ ۱واحدی را به نمایش گذاشت.

به گزارش دنیای اقتصاد ، در حال حاضر بررسی‌ها حکایت از آن دارد که با عقب‌نشینی از سنگر ۳/ ۱میلیون واحدی در روز یکشنبه و تثبیت نماگر اصلی بازار زیر این سطح در روز دوشنبه، راه برای افت بیشتر دماسنج بورسی هموار شده است.

همچنین با ارزیابی متغیرهای اثرگذار بر بورس می‌توان به این نتیجه رسید که در وضعیت رکودی بازارهای جهانی و چشم‌انداز رکودی‌تر اقتصادهای مطرح دنیا که آمارهای کلان ثبت‌شده از آنها حکایت از این مساله دارد، احتمالا نمی‌توان چندان به آینده دل‌خوش کرد. سیاست‌های ضدکرونایی اژدهای زرد نیز قطعه دیگری است که این پازل را کامل می‌کند.

چنین عواملی آن هم برای بورس کامودیتی‌محور ایران در میان‌مدت سیگنال مثبتی نخواهد بود؛ اگرچه به‌واسطه سقوط دو روز اخیر، احتمال تقویت محدود تقاضا در روزهای پیش‌رو نیز منتفی نیست.

بورس اوراق‌بهادار تهران در حالی حمایت معتبر یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزارواحدی را از دست داد که در جریان معاملات سومین روز از هفته نماگر اصلی تالار شیشه‌ای با کاهش بیش از ۱۹‌هزار واحدی در سطح یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد تثبیت شد؛

این در حالی است که تا پیش از این بسیاری از کارشناسان معتقد بودند با توجه به گزارش عملکرد ۶‌ماهه شرکت‌ها احتمالا حمایت و کف‌سازی معتبری در محدوده یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزار واحد صورت بگیرد، اما بازار سهام برخلاف آنچه که انتظار می‌رفت بر مدار نزولی باقی‌ماند و با از‌دست‌دادن سطح یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزار واحدی این احتمال را بیش از پیش تقویت کرد که احتمالا نماگر اصلی بورس تهران تا سطح یک‌میلیون و ۲۷۰‌هزار واحد یا احتمالا در سناریویی بدبینانه‌‌‌‌‌‌تر تا محدوده پایین‌تری افت کند.


سقوط آزاد شاخص‌کل


در جریان معاملات روز دوشنبه نماگر اصلی بازار با کاهش ۴۷/ ۱‌درصدی معادل ۱۹‌هزار و ۶۴ واحد کاهش داشت و در سطح یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد قرار گرفت. نماگر هم‌وزن بازار نیز همگام با شاخص‌کل با افت ۱۸/ ۱‌درصدی در سطح ۳۷۷‌هزار واحد قرار گرفت.

نبود جریان نقدینگی کافی در بازار سهام در کنار خروج ادامه‌دار سرمایه از بازار، بورس تهران را در مسیر بی‌تفاوتی قرار داده که نسبت به هیچ خبر و گزارشی که به بازار مخابره می‌شود، واکنشی نشان نمی‌دهد.

در چنین شرایطی که فضای معاملاتی بازار سهام به‌طور کلی مناسب نیست، ناشران نیز به انتشار اطلاعات به‌موقع به سهامداران پایبند نیستند و این موضوع باعث‌شده تا علاوه‌بر افزایش ریسک معاملات در بازار یادشده، فعالان بازار سرمایه نیز نسبت به گزارش‌ها و اخباری که بازار را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند، بی‌تفاوت باشند، به‌طوری‌که در معاملات روز گذشته نیز مجموع ارزش معاملات خرد سهام در سطحی پایین‌تر از دو‌هزار ‌میلیارد‌تومان باقی‌ماند و با افزایش ۶/ ۱۱‌درصدی در مقایسه با روز گذشته رقم ‌هزار و ۵۵۸‌میلیارد‌تومان را به‌ثبت رساند.

ضمن اینکه در ادامه روند خروج نقدینگی از بازار حدود ۱۹۵‌میلیارد‌تومان از سرمایه سرمایه‌گذاران خرد از بورس تهران خارج شد و برای هفدهمین روز متوالی خروج نقدینگی از بازار یادشده به‌ثبت رسید؛ این در حالی است که در روز گذشته گروه «محصولات شیمیایی‌» با بیش از ۳۹‌میلیارد‌تومان خروج نقدینگی، بیشترین خروج سرمایه حقیقی درمیان صنایع را به‌نام خود به‌ثبت رساند و پس از آن صنعت «فلزات اساسی‌» با خروج پول حدود ۱۷/ ۳۵‌میلیارد‌تومانی در دومین‌مرتبه از بیشترین خروج نقدینگی درمیان صنایع موجود در بازار سهام قرار گرفت.

در عین‌حال گروه «خودرو و ساخت قطعات‌» با جذب نقدینگی بیش از ۸۵۰‌میلیون ‌تومانی در صدرجدول ورود نقدینگی صنایع قرار گرفت و پس از آن گروه «انبوه‌سازی‌» بیشترین ورود پول حقیقی را به‌ثبت رساندند. به تفکیک نمادهای معاملاتی نیز طی دادوستدهای روز گذشته بازار سرمایه «شپنا‌» با خروج بیش از ۷/ ۱۵‌میلیارد ‌تومان در صدر خروج نقدینگی بورس روز گذشته قرار گرفت، پس از آن، «فولاد‌» با خروج بیش از ۳/ ۱۴‌میلیارد‌تومانی در رده دوم خروج پول حقیقی از نمادهای معامله‌شده بورس تهران قرار گرفت و در‌مرتبه بعدی جدول نیز «شتران» با خروج حدود ۱۳‌میلیارد‌تومانی بیشترین خروج سرمایه در روز دوشنبه را به‌نام خود به‌ثبت رساند؛ این در حالی است که نمادهای «شبندر‌» و «وآذر‌» به ترتیب با ورود پول حدود ۸/ ۳۹‌میلیارد‌تومان و بیش از ۲/ ۴‌میلیارد‌تومان همراه شدند.


بورس و بودجه


در حال‌حاضر بازار سرمایه در شرایطی قرار دارد که تقریبا بازار فرصت تاثیر‌پذیری از گزارش‌های ۶‌ماهه شرکت‌ها را از دست داده و گزارش‌های منتشرشده نیز به واسطه جو غالبی که بر بازار حاکم است، جز نوسان‌هایی نصفه و نیمه در مقاطعی و برخی تک‌سهم‌های محدود نتوانستند آنطور که انتظار می‌رفت شرایط نسبتا مثبتی در بازار ایجاد کنند؛ این در حالی است که بر اساس تحلیل کارشناسان بورسی صنایعی مانند سنگ‌آهن، فولاد، فلزات و برخی پتروشیمی‌‌‌‌‌‌‌ها وضعیت چندان مناسبی در ۶‌ماهه ابتدایی سال ‌نداشتند اما در مقابل برخی صنایع کوچک نظیر غذایی‌ها، کاشی‌ها، سیمان، دارو و البته برخی تک‌سهم‌ها و پالایشی‌‌‌‌‌‌‌ها وضعیت بهتری را تجربه کردند.

در چنین شرایطی است که به‌نظر می‌رسد در کنار ریسک‌های متعدد سیاسی و غیر‌سیاسی که همواره بازار را تحت‌تاثیر خود قرار می‌دهد، احتمالا از این پس بازار میزبان خبرها و تحولات بودجه‌ای و همچنین گزارش عملکرد ماهانه مهر‌ماه شرکت‌ها قرار گیرد.


دو گزینه پیش‌رو


بررسی شرایط کلی بازار سهام حکایت از آن دارد که در وضعیت فعلی دو گزینه پیش‌روی بورس است که بر این اساس احتمالا دو سناریو پیش‌روی سرمایه‌گذاران این بازار خواهد بود. در سناریوی اول هرچند بر اساس تحلیل کارشناسان احتمال به‌وقوع پیوستن آن کم است، فرض می‌شود جریان نقدینگی جدیدی آرام‌آرام وارد بازار شود و قدرت خریدار در بازار نسبتا افزایش یابد، به‌طوری‌که فرض می‌شود احتمالا سهم‌های بزرگ به واسطه گزارش عملکردها، رفتار دولت درخصوص بودجه و همچنین رفتار بازار کمی درجا زده و آرام می‌شوند اما احتمالا برخی سهم‌های کوچک که هم گزارش خوبی داشته و هم احتمال افزایش اقبال بازار به آنها زیاد است، بیشتر مورد‌توجه سرمایه‌گذاران قرار خواهند گرفت.

در سناریوی بعدی که احتمالا بدبینانه‌ترین حالت ممکن است فرض بر این است که روند فرسایشی معاملات همچنان ادامه یابد و به‌دنبال این با پایداری طولانی‌مدت رکود در معاملات به تعبیر برخی تحلیلگران احتمالا مرگ مغزی بورس تهران را شاهد خواهیم بود، ضمن اینکه شرایط فعلی بازار سهام نیز بر این نگرانی می‌افزاید که بازار در عین ارزندگی در مداری خنثی باقی‌بماند.

به تعبیر دیگر روند معاملات به گونه‌ای باشد که احتمالا بورس تهران نوسان‌های کوتاه‌مدت مثبت و منفی داشته باشد که برآیند آن برای بازار و سرمایه‌گذاران مطلوب نخواهد بود. ضمن اینکه به‌نظر می‌رسد در شرایط فعلی بازار سهام فارغ از ناامیدی‌‌‌‌‌‌‌هایی که ناشی از مشکلات داخلی است، آمار و اعداد منتشرشده از اقتصادهای جهانی نیز سیگنال خوبی به بازار مخابره نمی‌کنند، به‌طوری‌که نرخ افزایش دستمزد در آمریکا بعد از ۳۴‌سال ‌نسبتا آرام، اکنون از دهه ۱۹۷۰ پیشی گرفته است.

بر این اساس آمار و اعداد منتشرشده خبر از تورمی فراگیر در اقتصاد جهانی می‌دهد که راه طولانی برای کنترل آن نیاز است. احتمالا در ادامه رکودی سخت گریبانگیر بازارها خواهد شد.

از طرفی کاهش رشد در اقتصاد منطقه یورو در‌ ماه اکتبر عمیق‌تر دیده می‌شود و هر دو بخش خدمات و تولید همچنان شاهد تشدید رکود برای شروع سه‌ماهه چهارم هستند. ارقام ناامیدکننده داده‌های تقاضای چین نیز قیمت نفت را بیش از یک‌درصد کاهش داد.

بر این اساس، با توجه به تاثیر‌پذیری بازار سرمایه ایران از متغیرهای جهانی و به ویژه وضعیت اقتصاد چین که مهم‌ترین خریدار کامودیتی ایران است، این عوامل در کنار هم خبر از ادامه روند رو به افول بورس تهران می‌دهد، بنابراین طبیعی است که تقاضایی در بازار وجود نداشته باشد و به‌دنبال نگرانی‌های موجود سرمایه‌گذاران به‌دنبال فروش سهم‌های خود و خروج از بازار سرمایه باشند.

البته این احتمال منتفی نیست که در روزهای پیش رو عواملی خارج از پیش فرض های این تحلیل هر چند موقت روند بازار سهام را معکوس کنند و افزایش تقاضا منجر به تغییر کوتاه مدتی سمت و سوی شاخص کل بشود.

نگاهی دقیق‌‌‌‌‌‌تر به روند معاملات بازار سهام در روز دوشنبه نشان می‌دهد که بورس تهران از آغاز معاملات تحت‌تاثیر ‌نماد معاملاتی «فولاد» در مدار نزولی قرار گرفت، به‌طوری‌که در ۱۵ دقیقه ابتدایی نماگر اصلی بازار با تاثیرپذیری از نمادهای «فولاد‌»، «فارس‌» و «کچاد‌» با کاهش ۲‌هزار و ۲۹۰ واحدی مواجه شد.

شاخص هم‌وزن نیز در مدت زمان یادشده افتی ۲۸ واحدی را به‌ثبت رساند؛ این در حالی است که شاخص‌کل تا میانه‌‌‌‌‌‌های بازار تحت‌تاثیر معاملات نمادهای «فولاد‌»، «نوری» و «فارس» کاهش بیش از ۳هزار و ۳۹۹ واحدی را به‌ثبت رساند. افزایش عرضه‌ها در بازار در حالی ادامه یافت که شاخص‌کل نهایتا در پایان معاملات روز دوشنبه افت چشمگیر بیش از ۱۹‌هزار واحدی را به‌ثبت رساند و در کانال یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد مورد معامله قرار گرفت؛ این در حالی است که‌نماد معاملاتی «فولاد‌» با بیش از ۳‌هزار و ۶۸۴ واحد تاثیر منفی، نقش اول افت دیروز شاخص را بر عهده داشت.

در‌مرتبه دوم نیز‌نماد «کچاد‌» با‌ هزار و ۳۱۴ واحد تاثیر مثبت بر شاخص‌کل بیشترین تاثیر مثبت بر نماگر یادشده را به‌ثبت رساند. در نقطه مقابل ‌نماد «شبندر‌» با بیش از ۶۸۷ واحد بیشترین تاثیر مثبت را روی نماگر اصلی بازار سهام داشت. شاخص هم‌وزن هم همانند شاخص‌کل از ابتدای معاملات در ریلی نزولی نوسان کرد و نهایتا با افتی ۱۸/ ۱‌درصدی (معادل ۴‌هزار و ۴۵۸ واحد) به معاملات خود پایان داد.

سرازیری بورس ادامه دارد؟

روز گذشته غلبه عرضه بر تقاضا در بورس آن‌چنان شدید شد که شاخص کل بورس تنها در عرض یک روز معاملاتی به میزان ۱۹هزار واحد ریزش کرد و از لحاظ درصدی عقبگردی ۴۷/ ۱واحدی را به نمایش گذاشت.

دلیل ریزش بورس

رویداد۲۴ روز گذشته غلبه عرضه بر تقاضا در بورس آن‌چنان شدید شد که شاخص کل بورس تنها در عرض یک روز معاملاتی به میزان ۱۹هزار واحد ریزش کرد و از لحاظ درصدی عقبگردی ۴۷/ ۱واحدی را به نمایش گذاشت. در حال حاضر بررسی‌ها حکایت از آن دارد که با عقب‌نشینی از سنگر ۳/ ۱میلیون واحدی در روز یکشنبه و تثبیت نماگر اصلی بازار زیر این سطح در روز دوشنبه، راه برای افت بیشتر دماسنج بورسی هموار شده است. همچنین با ارزیابی متغیرهای اثرگذار بر بورس می‌توان به این نتیجه رسید که در وضعیت رکودی بازارهای جهانی و چشم‌انداز رکودی‌تر اقتصادهای مطرح دنیا که آمارهای کلان ثبت‌شده از آنها حکایت از این مساله دارد، احتمالا نمی‌توان چندان به آینده دل‌خوش کرد. سیاست‌های ضدکرونایی اژدهای زرد نیز قطعه دیگری است که این پازل را کامل می‌کند. چنین عواملی آن هم برای بورس کامودیتی‌محور ایران در میان‌مدت سیگنال مثبتی نخواهد بود؛ اگرچه به‌واسطه سقوط دو روز اخیر، احتمال تقویت محدود تقاضا در روزهای پیش‌رو نیز منتفی نیست.

بورس اوراق‌بهادار تهران در حالی حمایت معتبر یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزارواحدی را از دست داد که در جریان معاملات سومین روز از هفته نماگر اصلی تالار شیشه‌ای با کاهش بیش از ۱۹‌هزار واحدی در سطح یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد تثبیت شد؛ این در حالی است که تا پیش از این بسیاری از کارشناسان معتقد بودند با توجه به گزارش عملکرد ۶‌ماهه شرکت‌ها احتمالا حمایت و کف‌سازی معتبری در محدوده یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزار واحد صورت بگیرد، اما بازار سهام برخلاف آنچه که انتظار می‌رفت بر مدار نزولی باقی‌ماند و با از‌دست‌دادن سطح یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزار واحدی این احتمال را بیش از پیش تقویت کرد که احتمالا نماگر اصلی بورس تهران تا سطح یک‌میلیون و ۲۷۰‌هزار واحد یا احتمالا در سناریویی بدبینانه‌‌‌‌‌‌تر تا محدوده پایین‌تری افت کند.

سقوط آزاد شاخص‌کل
در جریان معاملات روز دوشنبه نماگر اصلی بازار با کاهش ۴۷/ ۱‌درصدی معادل ۱۹‌هزار و ۶۴ واحد کاهش داشت و در سطح یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد قرار گرفت. نماگر هم‌وزن بازار نیز همگام با شاخص‌کل با افت ۱۸/ ۱‌درصدی در سطح ۳۷۷‌هزار واحد قرار گرفت. نبود جریان نقدینگی کافی در بازار سهام در کنار خروج ادامه‌دار سرمایه از بازار، بورس تهران را در مسیر بی‌تفاوتی قرار داده که نسبت به هیچ خبر و گزارشی که به بازار مخابره می‌شود، واکنشی نشان نمی‌دهد. در چنین شرایطی که فضای معاملاتی بازار سهام به‌طور کلی مناسب نیست، ناشران نیز به انتشار اطلاعات به‌موقع به سهامداران پایبند نیستند و این موضوع باعث‌شده تا علاوه‌بر افزایش ریسک معاملات در بازار یادشده، فعالان بازار سرمایه نیز نسبت به گزارش‌ها و اخباری که بازار را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند، بی‌تفاوت باشند، به‌طوری‌که در معاملات روز گذشته نیز مجموع ارزش معاملات خرد سهام در سطحی پایین‌تر از دو‌هزار ‌میلیارد‌تومان باقی‌ماند و با افزایش ۶/ ۱۱‌درصدی در مقایسه با روز گذشته رقم ‌هزار و ۵۵۸‌میلیارد‌تومان را به‌ثبت رساند.

ضمن اینکه در ادامه روند خروج نقدینگی از بازار حدود ۱۹۵‌میلیارد‌تومان از سرمایه سرمایه‌گذاران خرد از بورس تهران خارج شد و برای هفدهمین روز متوالی خروج نقدینگی از بازار یادشده به‌ثبت رسید؛ این در حالی است که در روز گذشته گروه «محصولات شیمیایی‌» با بیش از ۳۹‌میلیارد‌تومان خروج نقدینگی، بیشترین خروج سرمایه حقیقی درمیان صنایع را به‌نام خود به‌ثبت رساند و پس از آن صنعت «فلزات اساسی‌» با خروج پول حدود ۱۷/ ۳۵‌میلیارد‌تومانی در دومین‌مرتبه از بیشترین خروج نقدینگی درمیان صنایع موجود در بازار سهام قرار گرفت. در عین‌حال گروه «خودرو و ساخت قطعات‌» با جذب نقدینگی بیش از ۸۵۰‌میلیون ‌تومانی در صدرجدول ورود نقدینگی صنایع قرار گرفت و پس از آن گروه «انبوه‌سازی‌» بیشترین ورود پول حقیقی را به‌ثبت رساندند.

به تفکیک نمادهای معاملاتی نیز طی دادوستدهای روز گذشته بازار سرمایه «شپنا‌» با خروج بیش از ۷/ ۱۵‌میلیارد ‌تومان در صدر خروج نقدینگی بورس روز گذشته قرار گرفت، پس از آن، «فولاد‌» با خروج بیش از ۳/ ۱۴‌میلیارد‌تومانی در رده دوم خروج پول حقیقی از نمادهای معامله‌شده بورس تهران قرار گرفت و در‌مرتبه بعدی جدول نیز «شتران» با خروج حدود ۱۳‌میلیارد‌تومانی بیشترین خروج سرمایه در روز دوشنبه را به‌نام خود به‌ثبت رساند؛ این در حالی است که نمادهای «شبندر‌» و «وآذر‌» به ترتیب با ورود پول حدود ۸/ ۳۹‌میلیارد‌تومان و بیش از ۲/ ۴‌میلیارد‌تومان همراه شدند.

بورس و بودجه
در حال‌حاضر بازار سرمایه در شرایطی قرار دارد که تقریبا بازار فرصت تاثیر‌پذیری از گزارش‌های ۶‌ماهه شرکت‌ها را از دست داده و گزارش‌های منتشرشده نیز به واسطه جو غالبی که بر بازار حاکم است، جز نوسان‌هایی نصفه و نیمه در مقاطعی و برخی تک‌سهم‌های محدود نتوانستند آنطور که انتظار می‌رفت شرایط نسبتا مثبتی در بازار ایجاد کنند؛ این در حالی است که بر اساس تحلیل کارشناسان بورسی صنایعی مانند سنگ‌آهن، فولاد، فلزات و برخی پتروشیمی‌‌‌‌‌‌‌ها وضعیت چندان مناسبی در ۶‌ماهه ابتدایی سال ‌نداشتند اما در مقابل برخی صنایع کوچک نظیر غذایی‌ها، کاشی‌ها، سیمان، دارو و البته برخی تک‌سهم‌ها و پالایشی‌‌‌‌‌‌‌ها وضعیت بهتری را تجربه کردند. در چنین شرایطی است که به‌نظر می‌رسد در کنار ریسک‌های متعدد سیاسی و غیر‌سیاسی که همواره بازار را تحت‌تاثیر خود قرار می‌دهد، احتمالا از این پس بازار میزبان خبرها و تحولات بودجه‌ای و همچنین گزارش عملکرد ماهانه مهر‌ماه شرکت‌ها قرار گیرد.

دو گزینه پیش‌رو
بررسی شرایط کلی بازار سهام حکایت از آن دارد که در وضعیت فعلی دو گزینه پیش‌روی بورس است که بر این اساس احتمالا دو سناریو پیش‌روی سرمایه‌گذاران این بازار خواهد بود. در سناریوی اول هرچند بر اساس تحلیل کارشناسان احتمال به‌وقوع پیوستن آن کم است، فرض می‌شود جریان نقدینگی جدیدی آرام‌آرام وارد بازار شود و قدرت خریدار پالایشی‌ها بر صدر بازار سهام در بازار نسبتا افزایش یابد، به‌طوری‌که فرض می‌شود احتمالا سهم‌های بزرگ به واسطه گزارش عملکردها، رفتار دولت درخصوص بودجه و همچنین رفتار بازار کمی درجا زده و آرام می‌شوند اما احتمالا برخی سهم‌های کوچک که هم گزارش خوبی داشته و هم احتمال افزایش اقبال بازار به آنها زیاد است، بیشتر مورد‌توجه سرمایه‌گذاران قرار خواهند گرفت.

در سناریوی بعدی که احتمالا بدبینانه‌ترین حالت ممکن است فرض بر این است که روند فرسایشی معاملات همچنان ادامه یابد و به‌دنبال این با پایداری طولانی‌مدت رکود در معاملات به تعبیر برخی تحلیلگران احتمالا مرگ مغزی بورس تهران را شاهد خواهیم بود، ضمن اینکه شرایط فعلی بازار سهام نیز بر این نگرانی می‌افزاید که بازار در عین ارزندگی در مداری خنثی باقی‌بماند. به تعبیر دیگر روند معاملات به گونه‌ای باشد که احتمالا بورس تهران نوسان‌های کوتاه‌مدت مثبت و منفی داشته باشد که برآیند آن برای بازار و سرمایه‌گذاران مطلوب نخواهد بود. ضمن اینکه به‌نظر می‌رسد در شرایط فعلی بازار سهام فارغ از ناامیدی‌‌‌‌‌‌‌هایی که ناشی از مشکلات داخلی است، آمار و اعداد منتشرشده از اقتصادهای جهانی نیز سیگنال خوبی به بازار مخابره نمی‌کنند، به‌طوری‌که نرخ افزایش دستمزد در آمریکا بعد از ۳۴‌سال ‌نسبتا آرام، اکنون از دهه ۱۹۷۰ پیشی گرفته است. بر این اساس آمار و اعداد منتشرشده خبر از تورمی فراگیر در اقتصاد جهانی می‌دهد که راه طولانی برای کنترل آن نیاز است. احتمالا در ادامه رکودی سخت گریبانگیر بازارها خواهد شد.

از طرفی کاهش رشد در اقتصاد منطقه یورو در‌ ماه اکتبر عمیق‌تر دیده می‌شود و هر دو بخش خدمات و تولید همچنان شاهد تشدید رکود برای شروع سه‌ماهه چهارم هستند. ارقام ناامیدکننده داده‌های تقاضای چین نیز قیمت نفت را بیش از یک‌درصد کاهش داد. بر این اساس، با توجه به تاثیر‌پذیری بازار سرمایه ایران از متغیرهای جهانی و به ویژه وضعیت اقتصاد چین که مهم‌ترین خریدار کامودیتی ایران است، این عوامل در کنار هم خبر از ادامه روند رو به افول بورس تهران می‌دهد، بنابراین طبیعی است که تقاضایی در بازار وجود نداشته باشد و به‌دنبال نگرانی‌های موجود سرمایه‌گذاران به‌دنبال فروش سهم‌های خود و خروج از بازار سرمایه باشند. البته این احتمال منتفی نیست که در روزهای پیش رو عواملی خارج از پیش فرض های این تحلیل هر چند موقت روند بازار سهام را معکوس کنند و افزایش تقاضا منجر به تغییر کوتاه مدتی سمت و سوی شاخص کل بشود.

نگاهی دقیق‌‌‌‌‌‌تر به روند معاملات بازار سهام در روز دوشنبه نشان می‌دهد که بورس تهران از آغاز معاملات تحت‌تاثیر ‌نماد معاملاتی «فولاد» در مدار نزولی قرار گرفت، به‌طوری‌که در ۱۵ دقیقه ابتدایی نماگر اصلی بازار با تاثیرپذیری از نمادهای «فولاد‌»، «فارس‌» و «کچاد‌» با کاهش ۲‌هزار و ۲۹۰ واحدی مواجه شد. شاخص هم‌وزن نیز در مدت زمان یادشده افتی ۲۸ واحدی را به‌ثبت رساند؛ این در حالی است که شاخص‌کل تا میانه‌‌‌‌‌‌های بازار تحت‌تاثیر معاملات نمادهای «فولاد‌»، «نوری» و «فارس» کاهش بیش از ۳هزار و ۳۹۹ واحدی را به‌ثبت رساند. افزایش عرضه‌ها در بازار در حالی ادامه یافت که شاخص‌کل نهایتا در پایان معاملات روز دوشنبه افت چشمگیر بیش از ۱۹‌هزار واحدی را به‌ثبت رساند و در کانال یک‌میلیون و ۲۷۷‌هزار واحد مورد معامله قرار گرفت؛ این در حالی است که‌نماد معاملاتی «فولاد‌» با بیش از ۳‌هزار و ۶۸۴ واحد تاثیر منفی، نقش اول افت دیروز شاخص را بر عهده داشت. در‌مرتبه دوم نیز‌نماد «کچاد‌» با‌ هزار و ۳۱۴ واحد تاثیر مثبت بر شاخص‌کل بیشترین تاثیر مثبت بر نماگر یادشده را به‌ثبت رساند. در نقطه مقابل ‌نماد «شبندر‌» با بیش از ۶۸۷ واحد بیشترین تاثیر مثبت را روی نماگر اصلی بازار سهام داشت. شاخص هم‌وزن هم همانند شاخص‌کل از ابتدای معاملات در ریلی نزولی نوسان کرد و نهایتا با افتی ۱۸/ ۱‌درصدی (معادل ۴‌هزار و ۴۵۸ واحد) به معاملات خود پایان داد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.