افشای اطلاعات در بازار اولیه


تامین سرمایه‌ها و ارتقای آزادی اقتصادی

دنیای اقتصاد : نهادهای مالی در بازارهای اوراق بهادار، نقش‌های مختلفی را برعهده دارند. فعالیت‌هایی نظیر تامین سرمایه و پذیره‌نویسی، عرضه اولیه، مدیریت پرتفو، انجام سفارش‌های خرید و فروش مشتریان، مشاوره، ادغام و تملک، تغییر در ساختارهای سازمانی و بسیاری موارد دیگر برعهده واسطه‌های مالی است.

شرکت‌های تامین سرمایه به عنوان یکی از این نهادهای مالی، امروزه نقش موثری در توسعه بازارهای اوراق بهادار ایفا می‌کند. ذکر این نکته حائز اهمیت است که اگر چه این نهاد در ابتدا با هدف خاص تامین سرمایه برای شرکت‌ها ایجاد شد، اما در شرایط کنونی تقریبا همه فعالیت‌های مرتبط با بازار سرمایه را انجام می‌دهد.
امروزه گستره فعالیت‌های شرکت‌های تامین سرمایه بسیار فراتر از تعهد پذیره‌نویسی و فعالیت در بازار اولیه است، به‌گونه‌ای که هم اکنون شرکت‌های تامین سرمایه هم در بازارهای اولیه (به عنوان شرکت تامین سرمایه) و هم در بازارهای ثانویه (به عنوان کارگزار و معامله گر) فعالیت می‌کنند. علاوه بر این شرکت‌های تامین سرمایه خدماتی را در زمینه فعالیت‌های مالی شرکتی (ادغام و تملک، تجدید ساختار و…) ارائه می‌دهند.
نقش شرکت‌های تامین سرمایه در اقتصاد کشورها
نقش شرکت‌های تامین سرمایه در اقتصاد هر کشور را می‌توان از دو دیدگاه خرد و کلان مورد بررسی قرار داد. در دیدگاه خرد بیشتر به نقش این شرکت‌ها در بازار سرمایه پرداخته می‌شود و دیدگاه کلان، ایفای نقش این شرکت‌ها در کل اقتصاد را نشان می‌دهد.

دیدگاه خرد
نقش شرکت‌های تامین سرمایه در حوزه خرد اقتصاد، همان وظایفی است که پییش‌تر مورد بررسی قرار گرفت، این خدمات شامل مواردی است.
پذیره‌نویسی و توزیع اوراق بهادار جدید، ارائه خدمات کارگزاری، ارائه مشاوره‌های مالی، انجام تحقیقات مالی برای سرمایه‌گذاران و مشتریان شرکت، بازارسازی در حوزه اوراق بهادار خصوصی، ارائه خدمات مدیریت دارایی‌ها، انجام معاملات اختصاصی برای مشتریان به حساب خود بانکداری سوداگری، سرمایه‌گذاری مخاطره پذیر، تامین بدهی‌های کوتاه‌مدت جهت تضمین بدهی‌های بلندمدت برای خرید و ادغام و تامین مالی جدید، خرید و فروش در بازارهای خارجی، سازماندهی سوآپ‌ها و سایر ابزارهای مدیریت ریسک، ارائه خدمات بانکداری خصوصی و…

دیدگاه کلان
نقش شرکت‌های تامین سرمایه در حوزه کلان اقتصاد را می‌توان در 4 دسته تقسیم بندی کرد:
1- نقش‌های شرکت‌های تامین سرمایه در تشکیل سرمایه: ارتباط نیمه مستقیم بین دارندگان مازاد منابع و نیازمندان سرمایه از طریق شرکت‌های تامین سرمایه صورت می‌گیرد. به این ترتیب که این شرکت‌ها بین ناشران اوراق بهادار و سرمایه‌گذاران افشای اطلاعات در بازار اولیه قرار می‌گیرند و اوراق بهادار ناشر را به عموم سرمایه‌گذاران عرضه می‌کنند.
2- نقش‌های شرکت‌های تامین سرمایه در واگذاری فعالیت‌های اقتصادی مربوط به بخش خصوصی: فرآیند خصوصی‌سازی به صورت گسترده در کشورهای جهان در حال انجام است. این امر به دلیل احساس دولت مردان به ضرورت واگذاری فعالیت‌های اقتصادی و موسسات دولتی به بخش خصوصی است. انتخاب روش مناسب برای واگذاری یکی از عوامل تاثیرگذار بر جریان واگذاری است. متداول‌ترین روش مورد استفاده در کشورهای مختلف دنیا، عرضه سهام واحد مشمول واگذاری به عموم مردم است. در این روش از خدمات شرکت‌های تامین سرمایه استفاده می‌شود.
3- نقش شرکت‌های تامین سرمایه در بهبود شاخص آزادی اقتصادی: شرکت‌های تامین سرمایه با افزایش امتیاز کشورها در شاخص‌های آزادی تامین سرمایه و آزادی سرمایه‌گذاری، به بهبود آزادی اقتصادی کشورها کمک می‌کند. در بخش پایانی مقاله این نقش شرکت‌های تامین سرمایه در کشور ایران مورد بررسی تفصیلی قرار خواهد گرفت.
4- نقش شرکت‌های تامین سرمایه در افزایش کارآیی اطلاعات بازار مالی: برتری شرکت‌های تامین سرمایه، در افزایش نقدینگی و کارآیی اطلاعات ناشی از تخصص و مهارت کافی آن‌ها در زمینه مسائل مالی شرکت‌ها و توانایی در جمع آوری و پردازش سریع اطلاعات است. شرکت‌های تامین سرمایه اطلاعات وسیع خود را در قالب کتابچه‌هایی تنظیم و آن را به مراجع رسمی و نیز عموم سرمایه‌گذاران عرضه می‌کنند. این اقدام درنهایت سبب افشای اطلاعات جامع و صحیح درمورد شرکت‌ها شده، موجبات تصمیم گیری آگاهانه سرمایه‌گذاران نسبت به معامله روی اوراق بهادار شرکت را فراهم می‌آورد.

فواید و ضرورت تشکیل شرکت‌های تامین سرمایه در ایران
آنچه ضرورت تشکیل این شرکت‌ها را دوچندان می‌کند، نقش این شرکت‌ها در فرآیند خصوصی‌سازی پس از ابلاغ سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی است.
بسیار پیش آمده است که دولت در فرآیند واگذاری بلوک‌های بزرگ سهام شرکت‌های مشمول واگذاری موفق نشان نداده است، یا این‌که گفته می‌شود، بخش خصوصی توان لازم برای خرید سهام عرضه شده توسط دولت را ندارد. چه به دلیل ضعف‌های ساختاری و چه به دلیل ناتوانی مالی بخش خصوصی، در هر صورت باید اعتراف کنیم که فرآیند خصوصی‌سازی و آزادسازی اقتصادی در ایران به دلیل نبود بستر مناسب، یا به تعبیری نبود نهادهای لازم، موفق نشان نداده است. در طول سال‌های گذشته، به خصوص پس از ابلاغ سیاست‌های کلی اصل 44، واگذاری شرکت‌های دولتی روندی سریع تر از گذشته در پیش گرفته است. بر این اساس، سازمان خصوصی‌سازی واگذاری شرکت‌های زیادی را در دستور کار دارد. در صورتی که فرض کنیم دولت قصد عرضه سهام اولیه را دارد، سازمان خصوصی‌سازی با مسائل متعددی مثل قیمت‌گذاری سهام در زمان ورود به بازار، اطلاع رسانی به بازار، انجام معامله با خریداران و مدیریت تلاطم‌های قیمتی بعد از عرضه سهام مواجه است. شرکت‌های تامین سرمایه در چنین مواقعی وارد عمل شده و مشورت و مدیریت عملیات عرضه و فروش سهام شرکت را برعهده می‌گیرند. به این ترتیب از طریق مشارکت شرکت تامین سرمایه در فرآیند عرضه اولیه سهام می‌توان دغدغه فروشنده و خریدار را به حداقل رساند.
به طورکلی نقش شرکت‌های تامین سرمایه در اقتصاد کشور را می‌توان به شرح زیر عنوان کرد:
1- کمک به دولت یا شرکت‌ها مادر تخصصی (مانند سازمان خصوصی‌سازی) در قیمت‌گذاری، پذیره‌نویسی و بازاریابی و فروش سهام شرکت‌های دولتی مشمول واگذاری در راستای اجرای سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی.
2- کمک به پذیره‌نویسی شرکت‌های تازه تاسیس یا شرکت‌های فعال که سهامی خاص می‌باشند و تصمیم دارند با عرضه عمومی سهام خود، به سهامی خاص تبدیل شوند.
3- کمک به بخش دولتی و خصوصی در طراحی انواع اوراق مشارکت متناسب با ریسک و بازده و تعهد پذیره‌نویسی
4- انتقال ریسک عدم فروش اوراق بهادار از شرکت ناشر به شرکت تامین سرمایه
5- هدایت نظام مالی کشور از بانک محور به سمت اوراق بهادار و در نتیجه کاهش تقاضای وام بانکی و توسعه بازار اولیه اوراق بهادار
6- اصلاح ساختار مالی و در نتیجه افزایش بهره‌وری شرکت‌های دولتی، همچنین مشاوره درباره میزان عرضه اوراق بهادار، نوع اوراق بهادار، زمان بندی عرضه به شرکت ناشر
7- تکمیل زنجیره نهادهای مالی موردنیاز در بازار اولیه برای تامین مالی شرکت‌های متقاضی وجوه.

نقش شرکت‌های تامین سرمایه در بهبود آزادی اقتصادی
برای بررسی نقش شرکت‌های تامین سرمایه در بهبود آزادی اقتصادی، ابتدا لازم است مفهوم آزادی اقتصادی بیان شود. سپس براساس متغیرهای موثر در آزادی اقتصادی به تبیین جایگاه این شرکت‌ها در بهبود شاخص آزادی اقتصادی خواهیم پرداخت.
آزادی اقتصادی یکی از اصول مهم در ارزیابی توسعه یافتگی اقتصاد کشورها است. آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد معتقد بود بازارهای آزاد، با حفاظت از حقوق مالکیت خصوصی و حضور حداقلی دولت، منجر به توسعه و رشد اقتصاد و در نهایت توسعه یافتگی کشورها خواهد شد. این تفکر اسمیت، هنوز هم بر اقتصاد جهان حاکم است و حرکت به سمت آزادتر کردن اقتصاد، گامی به سمت توسعه محسوب می‌شود.
سالانه موسسات معتبری در دنیا اقدام به اندازه گیری شاخص آزادی اقتصادی کشورها می‌کنند. یکی از موسسات با سابقه و معتبر در این زمینه، بنیاد هرینج است. بنیاد هرینج از سال 1973 فعالیت خود را آغاز کرده و با جمع آوری اطلاعات و تحلیل آن‌ها، نقش موثری در سیاست‌گذاری‌های عمومی کشورها داشته است. این بنیاد، شاخص آزادی اقتصاد را از سال 1995 تاکنون به صورت سالانه منتشر می‌کند.
بنیاد هرینچ در تعریف آزادی اقتصادی بیان می‌دارد که حق اساسی هر انسانی است که بتواند بر کار و دارایی خود نظارت داشته باشد. در یک جامعه با اقتصاد آزاد، افراد در کار، تولید، مصرف و سرمایه‌گذاری کاملا آزادند. نقش دولت در چنین اقتصادی، حمایت و محافظت از این آزادی است. در واقع، دولت باید اجازه دهد نیروی کار، سرمایه و کالاها آزاده حرکت کرده و محدودیتی برای این آزادی ایجاد نکند. طبق آمار منتشر شده سال 2010، آزادی اقتصادی ایران در رتبه‌بندی شاخص آزادی اقتصاد، در میان 170 افشای اطلاعات در بازار اولیه افشای اطلاعات در بازار اولیه کشور، رتبه 168 است.
برای محاسبه آزادی اقتصادی هر کشوری، بنیاد هرینچ 10 متغیر را بررسی و اندازه گیری می‌کند. برای هر کدام از این متغیرها، امتیازی بین صفر تا صد در نظر گرفته شده و میانگین امتیازهای کسب شده در این ده متغیر تعیین کننده امتیاز نهایی شاخص آزادی اقتصادی برای یک کشور خواهد بود. براساس امتیاز نهایی به ¬دست آمده، وضعیت اقتصادی کشورها به پنج طبقه (مطابق با جدول صفحه بعد) تقسیم می¬‌شود.

راه دراز اقتصاد ایران برای بهبود شاخص‌های سرمایه‌گذاری
از نتایج منتشر شده در مورد شاخص آزادی اقتصاد در می‌یابیم، ایران برای بهبود وضعیت اقتصادی خود، در این زمینه راه درازی در پیش دارد. این موضوع توجه بیش از پیش مسوولان و اقتصاددانان کشور را می‌طلبد. آن‌ها با ارائه راهکارهای مناسب می‌توانند منجر به بهبود این شاخص که خود عامل توسعه‌یافتگی کشورها است، شوند. استفاده از دستاوردهای کشورهایی که در همسایگی ایران هستند و از لحاظ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، منابع طبیعی، اقلیمی و… وضعیتی نزدیک به ایران دارند، می‌تواند کمک بسزایی در طی این مسیر باشد. بر پایه بررسی‌های صورت گرفته، صاحبنظران بیان می‌کنند که هر 10 امتیاز افزایش در آزادی اقتصادی، منجر به تقریبا دو برابر شدن درآمد سرانه می‌شود. بنابراین حتی تغییرات کوچک در آزادی اقتصادی کشورها منافع قابل توجهی خواهد داشت. با توجه به جدول می‌توان گفت کشور ما برای بهبود شاخص آزادی اقتصادی، باید بیش از همه به سه متغیر آزادی سرمایه‌گذاری، آزادی تامین مالی، و حقوق مالکیت، توجه کند و در جهت بهبود آنها گام بردارد. یکی از نهادهایی که بهبود دو شاخص آزادی تامین مالی و آزادی سرمایه‌گذاری کمک می‌کند، شرکت تامین سرمایه است.

نقش شرکت‌های تامین سرمایه در آزادی تامین مالی
حجم عمده بخش مالی ایران تحت کنترل دولت قرار دارد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تمامی بانک‌های کشور ملی اعلام شدند. از سویی دیگر، تمامی شرکت‌های بیمه همچون بانک‌ها، بعد از پیروزی انقلاب، ملی اعلام شدند. نظارت بر بخش مالی ایران دولتی است و در عین حال، قوانین و مقررات محدودکننده زیادی برای فعالیت بانک‌های خصوصی وجود دارد. از این رو می‌توان گفت، راهبردی که برای بهبود این شاخص پیش روی کشور قرار دارد، فرآیند خصوصی‌سازی است و این نهاد‌ها به عنوان متولیان اصلی افزایش آزادی تامین مالی در کشور به شمار می‌روند.
این شرکت‌ها با تعهد پذیره‌نویسی اوراق بهادار شرکت‌های بیمه و بانک‌ها در فرآیند عرضه عمومی و تسهیل فرآیند خصوصی‌سازی در جهت کاهش کنترل دولت بر نظام تامین‌مالی کشور گام بر می‌دارند و منجر به بهبود شاخص آزادی اقتصادی و توسعه اقتصاد کشور می‌شوند. همان گونه که پیش‌تر بیان شد، شرکت‌های تامین سرمایه در ایران به منظور تسهیل فرآیند خصوصی‌سازی و در راستای اصل 44 قانون اساسی تشکیل شدند. نقش شرکت‌های تامین سرمایه در فرآیند خصوصی‌سازی به طور تفضیلی در بخش‌های قبل مورد بررسی قرار گرفت، اما در اینجا ذکر این نکته حائز اهمیت است که این شرکت‌ها، تنها نهاد متخصص در زمینه فراهم آوردن الزامات خصوصی‌سازی به عنوان راهبرد بهبود آزادی تامین مالی هستند: این الزامات مواردی از قبیل ضرورت شفاف‌سازی بنگاه‌های اقتصادی قبل از واگذاری، افشای کامل اطلاعات و دسترسی آزاد به اطلاعات، کشف قیمت اوراق بهادار، بازاریابی اوراق بهادار برای جذب عموم سرمایه‌گذاران، ایجاد فرصت برابر برای تمام متقاضیان و فعالان اقتصادی، واگذاری در شرایط رقابتی و… را در بر می‌گیرد.

نقش شرکت‌های تامین سرمایه در افزایش آزادی سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه‌های بانکداری، مخابرات و حمل و نقل ایران محدود است. این در حالی است که قانون اساسی ایران به خارجی‌ها اجازه نمی‌دهد امتیاز و سهام کامل پروژه‌های نفت و گاز این کشور را در اختیار داشته باشند. مجلس ایران نیز برای وتوی سرمایه‌گذاری‌هایی که در آنها سرمایه‌گذاران خارجی بیشترین سهم شرکت‌ها و پروژه‌های ایرانی را تصاحب می‌کنند، دارای اختیار قانونی می‌باشد. لازم به ذکر است، در ایران بیشتر دستمزدها، انتقالات، عملیات اعتباری و قراردادهای مالی با محدودیت‌های کمی و مصوبات محدود کننده مواجه هستند. نرخ تعرفه‌های بالا و وجود موانع متعدد غیر تعرفه‌ای که هر کدام به نوبه خود از توسعه تجارت و جذب سرمایه‌گذاری خارجی جلوگیری می‌کنند نیز عوامل دیگری در جلوگیری از تسهیل فرآیند سرمایه‌گذاری خارجی هستند. راهبرد پیش‌روی کشور برای بهبود شاخص آزادی سرمایه‌گذاری، تسهیل فرآیند سرمایه‌گذاری خارجی در کشور از طرق گوناگون است. با توجه به اینکه امتیاز ایران در سال 2010 در این متغیر عددی معادل صفر است می‌توان گفت کشور در ابتدای مسیر بهبود این متغیر قرارداشته و در حقیقت نقش شرکت‌های تامین سرمایه در بهبود این شاخص بیشتر در فرآیند عرضه اختصاصی اوراق بهادار تبلور می‌یابد. هرچند در عرضه‌های عمومی اوراق بهادار نیز می‌توان به جذب سرمایه‌های خارجی مبادرت ورزید اما برای آغاز این مسیر روش عرضه اختصاصی اوراق بهادار با توجه به ماهیت آن روش بهتری به نظر می‌رسد. در این روش شرکت تامین سرمایه پس از شناسایی سرمایه‌گذاران خارجی بالقوه با آنها مستقیما وارد مذاکره می‌شود و می‌تواند با هزینه کمتر و در زمان کوتاه تری فروش اوراق بهادار را انجام دهد.
شرکت‌های تامین سرمایه در هر دو روش عرضه عمومی و اختصاصی اوراق بهادار با به کارگیری مهارت و توانایی خود نقش موثری در جذب سرمایه‌های خارجی ایفا می‌کنند. ماهیت خدمات این شرکت‌ها در این دو روش پیش‌تر مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به جایگاه شرکت‌های تامین سرمایه در نظام مالی کشور می‌توان گفت بدون استفاده از مهارت‌ها و خدمات این نهادها نمی توان الزامات جذب سرمایه‌های خارجی از طریق عرضه اوراق بهادار را فراهم آورد. به طور کلی نقش شرکت‌های تامین سرمایه در مورد این شاخص را می‌توان در مواردی از قبیل کسب مجوز‌های لازم برای امکان سنجی قانونی و تطبیق فرآیند عرضه اوراق بهادار با قوانین مربوطه و نیز کمک به پذیرش اوراق بهادار داخلی در بورس‌های خارج از کشور و غیره مشاهده نمود.

اهمیت حسابداری در شفافیت بازار سرمایه، گزارشات مالی شرکت ها و افشای اطلاعات

با توجه به لزوم افشای اطلاعات و گزارشات مالی شرکت‌ها جهت استفاده سهامداران و سایر استفاده کنندگان، حسابداری نقش پررنگی در شفافیت و قابلیت اتکای هرچه بیشتر اطلاعات دارد.

بازار سرمایه و سازمان بورس و اوراق بهادار که متولی اصلی شفاف سازی اطلاعات و ایجاد زمینه های انجام معاملات منصفانه در فضای رقابتی و همچنین ایجاد فضای اعتماد میان سرمایه گذاران است، نیازمند تکیه دایمی به دانش و تخصص دست اندرکاران حرفه حسابداری است.

در همه کشورها، فعالان بازار سرمایه، مقام ناظر این بازار، و مدیریت بورس ها رابطه کاری تنگاتنگی با انجمن های حرفه ای حسابداری و مراجع رسمی تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی دارند تا با کمک یکدیگر شرایط را برای ارتقای کیفیت گزارش های مالی فراهم آورند.

ارزش ابزارهای پس اندازی مورد معامله در بازار های سرمایه (بورس های اوراق بهادار ) مبتنی بر اطلاعاتی است که در گزارش های مالی ارایه می شود.

همیت-حسابداری-در-شفافیت-بازار-سرمایه،-گزارشات-مالی-شرکت-ها-و-افشای-اطلاعات1

خدمات اصلی حسابداران چه مواردی است؟

خدمات حسابداران بسیار متنوع و در زمینه‌های شغلی گوناگونی است. ولی اگر بخواهیم آنها را به چند گروه کلی تقسیم کنیم؛ می‌توانیم به خدمات حسابداری و گزارشگری مالی، خدمات اطمینان‌بخشی (از جمله، حسابرسی مستقل و حسابرسی داخلی)، و خدمات حسابداری مدیریت و مشاوره مالی، در هر دو بخش خصوصی و عمومی اقتصاد کشور، اشاره کنیم. خدمات حسابداری و گزارشگری مالی و خدمات اطمینان‌بخشی تابع استانداردهای جهان‌شمول هستند؛ و هدف اصلی آنها، کمک به تصمیم‌گیری طیف گسترده استفاده‌کنندگان گزارش‌های مالی یا همان صورت‌های مالی – عمدتاً استفاده‌کنندگان برون‌ سازمانی است.

مثلاً، سهامداران شرکت‌ها که دسترسی مستقیم به اطلاعات مالی و غیر مالی شرکت ندارند، از جمله استفاده‌کنندگان گزارش‌های مالی هستند تا بتوانند تصمیمات درستی اتخاذ کنند. دلیل استانداردمحور بودن این خدمات هم این است که در آنها مقایسه‌پذیری اطلاعات شخصیت‌های گزارشگر مختلف اهمیت کلیدی دارد. به عنوان نمونه، صورت های مالی دو شرکت خودروساز بورسی باید مشابه هم باشند و در تهیه آنها از قواعد یکسانی پیروی شده باشد تا سرمایه‌گذاران بورسی بتوانند آنها را با هم مقایسه کنند و تصمیم درست بگیرند؛ یا مثلاً سازمان امور مالیاتی بتواند مالیات یکسانی از آن‌ها بگیرد.

نکته دیگری که در خدمات حسابداری و گزارشگری مالی و خدمات اطمینان‌بخشی مهم است، ایفای وظیفه حسابدهی (پاسخگویی) مدیران در قبال مالکان است. چون مدیران در واقع مباشران مالکان هستند. بنابراین، باید به صورت ادواری به مالکان گزارش بدهند که اموال آنها را چطور اداره کرده‌اند.

در اینجاست که نقش خدمات اطمینان‌ بخشی حسابرسان مستقل برجسته می‌شود. چون صورتهای مالی توسط مدیران تهیه می‌شوند. بنابراین، نیاز است که یک شخص ثالث متخصص و مستقل نسبت به درستی آنها به استفاده‌کنندگان برون‌سازمانی اطمینان معقول بدهد.

ولی خدمات حسابداری مدیریت و مشاوره مالی تابع استانداردهای مشخصی نیستند. چون هدف اصلی آنها کمک‌ به تصمیم‌گیری‌های متنوع‌ تر و تخصصی‌ تر مدیران و کارکنان درون‌ سازمانی است. بنابراین، در چارچوب استانداردها محدود نمی‌شوند. در حسابداری مدیریت و مشاوره مالی نیازهای متنوع استفاده‌کنندگان (عمدتاً مدیران) است که نوع گزارش‌ ها را تعیین می‌کند.

در مجموع، می‌توان گفت که نتیجه خدمات متنوع حسابداران حرفه ای در زمینه‌های شغلی متنوع فوق، افزایش شفافیت مالی، ارتقای حسابدهی (پاسخگویی)، و تصمیم‌سازی (کمک به تصمیم‌گیرندگان مختلف) است و علی‌رغم انتقادات مختلفی که به اصول حسابداری و گزارشگری مالی وارد می‌شود، ولی تا به حال هیچ مکانیزم جایگزینی برای ایفای این نقش‌های متنوع در جهان ایجاد نشده است. در واقع، حسابداری راهکار سهل و ممتنعی است که همه این خدمات را به عموم استفاده‌کنندگان ارائه می‌کند.

همیت-حسابداری-در-شفافیت-بازار-سرمایه،-گزارشات-مالی-شرکت-ها-و-افشای-اطلاعات1

حرفه حسابداری ایران در مقیاس جهانی چطور است؟

ایران به رغم این که جزو کشورهای کمتر توسعه‌یافته یا اصطلاحاً جهان سوم محسوب می‌شود، ولی قدمت دانش و حرفه حسابداری در آن بسیار طولانی است. از سابقه چند هزار ساله جلوه‌های حسابداری و حسابرسی در امپراتوری‌های بزرگ ایران باستان که بگذریم؛ حسابداری نوین در کنار رشته‌هایی مثل، پزشکی، مهندسی، علوم نظامی، …، در دارالفنون (زمان قاجار) تدریس می‌شده است.

از زمان ناصرالدین شاه که نخستین شعبه یک بانک بین‌المللی (بانک شرق جدید – وابسته به کمپانی هند شرقی) در ایران راه‌اندازی شد، و به مرور بانک های ایرانی و خارجی دیگری هم در ایران شروع به کار کردند، حسابداری نوین امروزی هم در ایران مورد استفاده قرار گرفته است. در اوایل دوران پهلوی اول هم که اولین گروه دانشجویان ایرانی برای آموزش حسابداری به انگلستان رفتند و بعد از این که حسابدار چارترد (حسابدار خبره) شدند، به ایران برگشتند؛ به مرور نسل‌های بعدی حسابداران را در داخل کشور پرورش دادند و در واقع حرفه حسابداری نوین در ایران پا گرفت. همین نسل اول حسابداران چارترد بودند که بعد از نهضت ملی شدن صنعت نفت و اخراج حسابداران انگلیسی و هندی و پاکستانی شاغل در شرکت نفت ایران و انگلیس، حسابداری شرکت ملی نفت ایران را راه‌اندازی کردند. چند سال بعد نیز، افشای اطلاعات در بازار اولیه از سال ۱۳۳۶، اولین دانشکده حسابداری ایران را با نام آموزشگاه عالی حسابداری زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران راه‌اندازی کردند. این آموزشگاه که بعدا به دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران تغییر نام داده شد، یکی از قطب‌های اصلی پرورش نسل اول حسابداران حرفه ای و دانشگاهی ایران بود. البته در همان سال‌ها رشته حسابداری به مرور در دانشگاه‌های مهم کشور، مثل دانشگاه تهران، دانشگاه ملی سابق (دانشگاه شهید بهشتی) و دانشگاه فرح سابق (دانشگاه الزهراء) هم راه‌اندازی شد. زنده‌یاد دکتر عزیز نبوی هم که موسسه عالی حسابداری را به عنوان یکی دیگر از قطب‌های پرورش نسل اول حسابداران حرفه ای و دانشگاهی ایران به صورت خصوصی راه‌اندازی کرده بود.

در دهه ۱۳۴۰ هم که در نتیجه راه‌اندازی صنایع مختلف در کشور، اقتصاد ایران رشدهای دو رقمی را تجربه می‌کرد، همین حسابداران چارترد که بعضاً مناصب مهمی مثل رئیس کل بانک مرکزی (مهدی سمیعی) و مدیرعامل بانک توسعه صنعتی (ابوالقاسم خردجو) را در اختیار داشتند، در الزامی کردن حسابرسی صورتهای مالی صنایع نوپای آن سال‌ها نقش اصلی داشتند. این طور بود که به مرور هم شعبات موسسات بزرگ حسابرسی جهان در ایران راه‌اندازی شدند و هم نخستین موسسات حسابرسی ایرانی به مرور تشکیل شدند. در اواخر همان دهه (سال ۱۳۴۶) نیز بورس اوراق بهادار تهران توسط همین حسابداران چارترد (سمیعی و خردجو) تاسیس شد و به توسعه بیشتر حرفه حسابداری و حسابرسی در ایران کمک کرد. برای شما حتما جالب است که بدانید در نیم قرن گذشته که بورس در ایران فعالیت داشته است، بخش اعظم رئیسان و مدیران و بدنه کارشناسی بورس هم از حسابداران بودند. در واقع حسابداری و بورس در ایران مثل همه کشورهای دیگر جهان خدمات متقابلی داشته‌اند و باعث توسعه یکدیگر شدند.

از این سابقه درخشان که بگذریم، متاسفانه به دلیل دولتی بودن ساختار اقتصاد ایران، که بنا به روایت‌های مختلف از ۷۰ تا ۸۵ درصد اقتصاد ایران‌ را دولتی می‌دانند، حرفه حسابداری در ایران آن طور که ظرفیت انسانی‌اش را دارد، توسعه پیدا نکرده است. الان چندین سال است که دانشجویان حسابداری در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی (از کاردانی تا دکتری) بزرگترین جامعه دانشجویی ایران را تشکیل می‌دهند. چیزی حدود ده درصد از بیش از چهار میلیون دانشجوی ایرانی در رشته حسابداری تحصیل می‌کنند. ولی مجموع حسابداران خبره و حسابداران رسمی ایران حدود ده هزار نفر هستند! یعنی حرفه حسابداری ایران که بیشتر در بخش خصوصی و کوچک اقتصاد ایران فعال است، آن طور که ظرفیتش را دارد توسعه پیدا نکرده است.

سطح دانش حسابداری حسابداران ما را در مقیاس بین‌المللی چطور است؟

حسابداری یک دانش کاربردی است. در واقع، مثل دانش‌های محض، همچون فیزیک و شیمی و ریاضی، نیست که بدون توجه به محیط بیرون از دانشگاه‌ها بتواند توسعه پیدا کند. البته امروزه همان دانش‌های محض هم در جهان عمدتاً توسط صنایع توسعه پیدا می‌کنند، نه صرفاً دانشگاه ها. بنابراین، در نتیجه ساختار دولتی اقتصاد ایران باعث کمتر توسعه‌ یافتگی حرفه حسابداری ایران شده است.

برای توسعه حرفه حسابداری ایران چه باید کرد؟

تنها راه توسعه حرفه حسابداری ایران پایبندی به اصول حرفه ای‌گری است. اصول جهان‌ شمولی که در همه کشورهای توسعه ‌یافته اعمال می‌شود. اگر فهرست ‌وار گفته شود

یکی این که مدارک حرفه ای متنوعی توسط نهادهای حرفه ای حسابداری ایران طراحی شود و از راه برگزاری دوره‌های آموزشی حرفه ای (نه دانشگاهی) و برگزاری آزمون های حرفه افشای اطلاعات در بازار اولیه ای به افراد واجد شرایط اعطاء شود.

دوم این که انجمن‌های حرفه ای در سطح ملی تقویت شود. ما در ایران بیش از دو میلیون حسابدار داریم. ولی حدود ده هزار نفر عضو انجمن حسابداران خبره ایران هستند. یعنی تقریباً صفر درصد! در حالی که اگر یک انجمن حرفه ای با چند صد هزار عضو داشته باشیم صدای بسیار رساتری در توسعه خدمات حرفه ای حسابداری در کشور خواهیم داشت.

دکتر کیوان بکرانی مجری و مشاوره مدیریت و حسابداری مدیریت، عضو انجمن حسابداران خبره ایران

سوم، تمرکز بر آموزش‌های حرفه ای مستمر است. هر کسی که یک مدرک حرفه ای می‌گیرد ملزم خواهد بود که طی سال در دوره‌های آموزشی مستمر شرکت کند. چهارم، رعایت اخلاق حرفه ای و نظارت انجمن‌های حرفه ای بر رعایت اخلاق حرفه ای توسط اعضاء است. اگر این کارها را انجام بدهیم قطعاً توسعه حرفه حسابداری ایران محقق خواهد شد.

تصویب دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های بورسی

همشهری آنلاین: هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد این سازمان را تصویب کرد.

به گزارش اطلاع‌رسانی بازار سرمایه، هیات‌مدیره سازمان بورس در اجرای بندهای 11 و 18 ماده 7 و ماده 45 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مصوب آذرماه 1384 مجلس شورای اسلامی، این دستور العمل را در 3 فصل ، 21 ماده و 9 تبصره به تصویب رساند.

متن کامل دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده،‌ نزد سازمان بورس و اوراق بهادار به شرح زیر است:


فصل اول- تعاریف و اصطلاحات

ماده 1- اصطلاحات و واژه‌هایی که در ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مصوب آذرماه 1384 مجلس شورای اسلامی تعریف شده‌اند، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به‌کار رفته‌اند. واژه‌های دیگر دارای معانی زیر می‌باشند:

1- ناشر بورسی: ناشری که اوراق بهادار آن در بورس پذیرفته شده باشد.

2- ناشر غیر بورسی: ناشری که اوراق بهادار آن نزد سازمان ثبت شده ولی در بورس یا بازار خارج از بورس پذیرفته نشده است.

3- ناشر بازار خارج از بورس: ناشری که اوراق بهادار آن نزد سازمان ثبت شده و در بازار خارج از بورس پذیرفته شده باشد.

4- افشاء: ارسال اطلاعات به سازمان و انتشار عمومی و به‌موقع اطلاعات مطابق ضوابط این دستورالعمل می‌باشد.

5- افشای فوری: افشای اطلاعات به‌محض آگاهی ناشر، با رعایت شرایط این دستورالعمل است.

6- اطلاعات مهم: اطلاعاتی دربارۀ رویدادها و تصمیمات مربوط به ناشر که بر قیمت اوراق بهادار ناشر و تصمیم سرمایه‌گذاران تأثیر بااهمیت داشته باشد.

7- شایعه: اخباری حاکی از وجود اطلاعات مهمی است که بطور غیررسمی منتشر شده و توسط ناشر تائید یا تکذیب نشده است و احتمال می‌رود بر قیمت اوراق بهادار ناشر تأثیر بااهمیت داشته باشد.

8- مقررات: منظور قانون تجارت، قانون مالیات‌ها، قانون بازار اوراق بهادار، استانداردهای حسابداری و حسابرسی ملی، مصوبات هیئت وزیران، شورا، سازمان و سایر قوانین و ضوابط موضوعه در خصوص افشای اطلاعات در بازار اولیه بازار اوراق بهادار و ناشر می‌باشد.

9- کنترل: توانایی راهبری سیاست‌های مالی و عملیاتی یک واحد تجاری به منظور کسب منافع از فعالیت‌های آن.

10- فعالیت نامتعارف بازار: به هرگونه نوسان نامتعارف در قیمت یا حجم دادوستد اوراق بهادار ناشر اطلاق می‌شود.

ماده 2- ناشر موظف است اطلاعات موضوع این دستورالعمل را در مهلت مقرر، مطابق فرم‌های مورد نظر سازمان، بصورت الکترونیکی و یا کاغذی در سربرگ رسمی خود که به تأیید دارندگان امضای مجاز رسیده باشد، به سازمان ارسال و هم‌زمان به طرقی که سازمان تعیین می‌کند جهت اطلاع عموم منتشر نماید.

ماده 3- سیستم‌های مالی و کنترل داخلی ناشر و همچنین مفاد و نحوة تنظیم گزارش‌های موضوع این دستورالعمل، باید مطابق مقررات باشد.

ماده 4- موارد، ضرورت‌ها و روش‌های افشاء که در این دستورالعمل تأکید شده است، حداقل الزامات در زمینة افشاء اطلاعات می‌باشد. تعیین و تشخیص سایر اطلاعاتی که مهم است و باید افشای فوری شود، بر عهدة ناشر است.

ماده 5- اطلاعات افشاشده از سوی ناشر باید قابل اتکا، به موقع و به دور از جانبداری باشد. اطلاعات دارای تأثیر منفی باید به همان سرعت و دقتی که اطلاعات دارای تأثیر مثبت منتشر می‌شود، افشا شود. اطلاعات مهم باید صریح، دقیق و تا حد امکان بصورت کمّی ارائه شود.

ماده 6- ارائۀ اطلاعات به تحلیل‌گران، روزنامه‌نگاران، سهامداران و سایرین نباید به صورت فردی و یا انتخابی باشد، مگر اینکه اطلاعات مزبور قبلاً با رعایت مفاد این دستورالعمل افشاء شده باشد.

فصل سوم- موارد افشاء

بخش اول: گزارش‌ها و صورت‌های مالی سالانه و میان‌دوره‌ای

ماده 7- ناشر بورسی مکلف است گزارش‌ها و صورت‌های مالی زیر را مطابق استانداردهای ملی و یا فرم‌هایی که توسط سازمان ارائه می‌شود، ظرف مهلت‌های مقرر تهیه و افشا نماید:

1- صورت‌های مالی سالانۀ حسابرسی شدۀ شرکت اصلی و تلفیقی گروه، حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی عادی و حداکثر 4 ماه پس از پایان سال مالی.

2- گزارش هیئت‌مدیره به مجامع و اظهارنظر حسابرس در مورد آن، حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی.

3- اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای 3، 6 و 9 ماهۀ حسابرسی نشده، حداکثر 30 روز پس از پایان مقاطع سه ماهه.

4- صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای 6 ماهة حسابرسی شده حداکثر 60 روز بعد از پایان دورة 6 ماهه و در مورد شرکت‌هایی که ملزم به تهیۀ صورت‌های مالی تلفیقی هستند، حداکثر 75 روز پس از پایان دورة 6 ماهه.

5- صورت‌های مالی سالانۀ حسابرسی نشده حداکثر 60 روز پس از پایان سال مالی و در مورد شرکت‌هایی که ملزم به تهیه صورت‌های مالی تلفیقی هستند حداکثر 90 روز پس از پایان سال مالی.

6- برنامه‌های آتی مدیریت و پیش‌بینی عملکرد سالانۀ شرکت اصلی و تلفیقی گروه حداقل 30 روز قبل از شروع سال مالی جدید و اظهارنظر حسابرس نسبت به آن حداکثر 20 روز پس از ارائه توسط ناشر.

7- پیش‌بینی عملکرد سالانۀ شرکت اصلی و افشای اطلاعات در بازار اولیه تلفیقی گروه، بر اساس عملکرد واقعی3، 6 و 9 ماهه حداکثر 30 روز پس از پایان مقاطع سه ماهه و اظهارنظر حسابرس نسبت به پیش‌بینی براساس عملکرد واقعی 6 ماهه حداکثر 20 روز پس از ارائه آن توسط ناشر.

8- پیش‌بینی عملکرد حسابرسی شده در سایر مواردی که منجر به تغییر با اهمیت در پیش‌بینی عملکرد‌ می‌گردد، حداکثر 20 روز پس از ارائۀ اطلاعات حسابرسی نشده توسط ناشر.

9- اطلاعات پرتفوی سرمایه‌گذاری‌های شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ در پایان هر ماه حداکثر 10 روز پس از پایان ماه.

10-اطلاعات و صورت‌های مالی شرکت‌های تحت کنترل:

1-10- صورت‌های مالی سالانۀ حسابرسی شدۀ شرکت‌های تحت کنترل، حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی عادی سالانۀ شرکت اصلی.

2-10- صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای 6 ماهة حسابرسی شدۀ شرکت‌های تحت کنترل، مطابق مهلت‌های مقرر در بند 4 این ماده. در مورد شرکت‌های تحت کنترلی که ثبت‌شده نزد سازمان نیستند، به درخواست ناشر و در صورت تأیید سازمان، ارائۀ صورت‌های مالی حسابرسی نشده کفایت می‌کند.

3-10- اطلاعات پرتفوی سرمایه‌گذاری‌های شرکت‌های تحت کنترلی که فعالیت اصلی آنها سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار می‌باشد، در مقاطع 3، 6، 9 و 12 ماهه، حداکثر 30 روز پس از پایان دورة سه ماهه.

تبصره 1: ناشران غیربورسی فقط موظف به تهیه و افشای اطلاعات مورد نظر در بندهای 1، 2، 3 و 4 این ماده می‌باشند و افشای اطلاعات مندرج در سایر بندهای این ماده توسط آنها اختیاری است.

تبصره 2: ناشران افشای اطلاعات در بازار اولیه بازار خارج از بورس فقط موظف به افشای اطلاعات مندرج در بندهای 1، 2، 3، 4، 6، 8، 9 و 10 این ماده می‌باشند و افشای اطلاعات مندرج در سایر بندهای این ماده توسط آنها اختیاری است.

تبصره 3: شرکت‌های واسطه‌گری مالی که عمدتاً به خرید و فروش اوراق بهادار می‌پردازند (با کد صنعت 65-99 مطابق استاندارد ISIC) از افشای اطلاعات مورد نظر در بند 7 این ماده مستثنی می‌باشند.

تبصره 4: زمان ارسال اطلاعات مندرج در بند 9 این ماده، در خصوص ناشران بازار خارج از بورس در پایان هر دورة سه‌‌ماهه می‌باشد.

تبصره 5: در صورتیکه گزارش‌ها و صورت‌های مالی سالانه و میان‌دوره‌ای موضوع این ماده قبل از مهلت مقرر در این ماده تهیه شده باشند، باید فوراً توسط ناشر افشا گردد.

تبصره 6: حسابرسان معتمد سازمان موظفند پس از ارائه گزارش‌ها و صورت‌های مالی توسط ناشر، حداکثر ظرف مهلت‌های مقرر در این دستورالعمل نسبت به ارائه اظهارنظر و صدور گزارش اقدام نمایند.

بخش دوم: مجامع عمومی

ماده 8- ناشر موظف است زمان، تاریخ، محل تشکیل و دستور جلسة مجامع عمومی را در روزنامه‌های کثیرالانتشار و سایت اینترنتی خود درج و مراتب را حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع افشا نماید. دستور جلسه مجامع عمومی باید صریح و واضح باشد. موضوعات مهم از قبیل انتخاب اعضای هیئت مدیره، انتخاب حسابرس و بازرس قانونی، تقسیم سود و اندوخته‌ها و تغییر موضوع فعالیت، باید مشخصاً در دستور جلسه قید شود و قابل طرح در بخش"سایر موارد"نمی‌باشد.

ماده 9- ناشر موظف است علاوه بر افشای فوری تصمیمات مجامع عمومی خود، حداکثر ظرف مدت یک هفته پس از برگزاری مجامع عمومی، متنی از صورت‌جلسة مورد تأیید هیئت‌رئیسۀ مجمع را افشا نماید.

ماده 10- ناشر موظف است صورتجلسه مجامع عمومی را حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از تاریخ تشکیل مجمع به مرجع ثبت شرکت‌ها ارائه و نسخه‌ای از آن را حداکثر ظرف یک هفته پس از ابلاغ ثبت، افشا نماید.

ماده 11- در صورتی که افزایش سرمایه در اختیار هیئت مدیره بوده و دستور جلسة هیئت مدیره تصویب اجرای افزایش سرمایه باشد، ناشر موظف است حداقل 10 روز قبل از تاریخ برگزاری جلسة هیئت مدیره، مراتب را افشا و علاوه بر افشای فوری تصمیمات اتخاذ شده، حداکثر ظرف 3 روز کاری پس از برگزاری مجمع، متن صورت‌جلسة مورد تایید اعضای هیات مدیره را افشا کند.

ماده 12- ناشر موظف است جدول زمان‌بندی پرداخت سودنقدی پیشنهادی توسط هیئت مدیره را قبل از برگزاری مجمع‌ عمومی ‌عادی افشا نماید. در صورتی که مجمع عمومی عادی سود نقدی بیشتری را نسبت به پیشنهاد هیئت مدیره تصویب نماید، جدول زمانبندی پرداخت سود نقدی می‌بایست متناسب با آن اصلاح و حداکثر ظرف 30 روز پس از تاریخ مجمع افشا شود.

بخش سوم: اطلاعات مهم

ماده 13- ناشر موظف به افشای فوری اطلاعات مهم می‌باشد. برخی از مصادیق اطلاعات مهم به شرح زیر است:

الف – رویدادهای مؤثر بر فعالیت، وضعیت مالی و نتایج عملکرد ناشر از قبیل:

- تعلیق یا توقف تمام یا بخشی از فعالیت ناشر.

- تغییر در نوع فعالیت اصلی ناشر.

- تحصیل یا واگذاری سهام سایر شرکت‌ها به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم، که تأثیر بااهمیتی بر وضعیت عملکرد جاری یا آتی ناشر داشته باشد.

- برگزاری یا مشارکت در مناقصه‌ها و مزایده‌های بااهمیت و نتیجة آن.

- تغییر در روش یا رویة حسابداری به‌همراه دلایل و آثار مالی ناشی از آن.

- تغییر در ترکیب اعضاء هیئت‌مدیره، تعیین و تغییر نمایندگان اشخاص حقوقی و تغییر مدیرعامل ناشر.

- انعقاد، انحلال یا هرگونه تغییرات اساسی قراردادهای مهم.

- دعاوی مهم مطروحه‌له یا علیه ناشر، ورود در دعاوی مهم یا جلب دعاوی مهم یا ارجاع اختلافات مهم به داوری و نیز اعلام نتیجة آرای قطعی دادگاهها و مراجع قانونی دیگر و نیز اعمال و وقایع مهم حقوقی که بر قیمت اوراق بهادار ناشر اثرگذار باشد.

- کشف ذخایر و منابع طبیعی یا کشف منابع قابل‌توجه توسط شرکت‌های تأمین‌کنندة مواد اولیة ناشر.

- تولید محصولات جدید، ارائة خدمات جدید، دستیابی به منابع اولیه، فناوری، بازار فروش یا مشتریان جدید.

- تأیید، تعلیق یا لغو مجوز فعالیت و امتیاز تجاری و انتقال، تحصیل، تغییر یا ابطال اسم یا علامت تجاری.

- مشخصات طرح‌های سرمایه‌گذاری و هرگونه تغییر بااهمیت در آن.

- توقف فعالیت مشتریان یا عرضه‌کنندگان عمدة ناشر یا تغییر مشتریان یا عرضه‌کنندگان عمدة ناشر.

- عدم توانایی در اجرای تعهدات و قراردادهای ناشر، اعلام ورشکستگی ناشر یا شرکت مادر آن.

- اعلام میزان سپرده بابت خسارات احتمالی طرح دعاوی یا جلوگیری از اجرای احکام.

- تصمیمات مجامع عمومی ناشر.

ب – تصمیمات و شرایط مؤثر بر ساختار سرمایه و تأمین منابع مالی ناشر از قبیل:

- افزایش یا کاهش سرمایة ناشر یا شرکت‌های تحت کنترل.

- انتشار اوراق بهادار جدید.

- تغییر در سیاست تقسیم سود ناشر.

- عوامل تأثیرگذار در سایر اجزاء ساختار سرمایه از قبیل قراردادهای لیزینگ، تضمین یا ارائة ضمانت‌نامه‌های بانکی بااهمیت و تأمین مالی خارج از ترازنامه.

- استقراض یا بازپرداخت مبالغ قابل توجه در مقایسه با گردش عملیات مالی ناشر.

ج – تغییر در ساختار مالکیت ناشر از قبیل:

- تغییر عمده در ساختار مالکیت ناشر به‌نحوی که کنترل شرکت تغییر یابد.

- تغییر در ساختار ناشر مانند ادغام، تحصیل و ترکیب.

د – سایر اطلاعات مهم مؤثر بر قیمت اوراق بهادار ناشر و تصمیم سرمایه‌گذاران از قبیل:

- انتقال یا واگذاری ماشین‌آلات و تجهیزات به‌منظور تغییر ساختار ناشر.

- خرید یا فروش بااهمیت دارایی‌های ناشر.

- توثیق یا فک‌رهن بخش قابل توجهی از دارایی‌های ناشر.

- ایجاد یا منتفی شدن بدهی‌های احتمالی بااهمیت.

- تغییر بااهمیت در پیش‌بینی عملکرد ناشر یا برنامه‌های آتی مدیریت، به‌همراه دلایل مربوطه.

- افزایش یا کاهش بااهمیت درآمدها و هزینه‌های ناشر در آیندة قابل‌پیش‌بینی به همراه دلایل مربوطه.

- ورود خسارت بااهمیت ناشی از رویدادهای طبیعی (آتش‌سوزی، سیل، زلزله و. ) یا ورود خسارت به واسطة انجام فعالیت‌های عملیاتی و غیرعملیاتی ناشر.

- تعدیلات سنواتی بااهمیت.

- درخواست برای خروج از فهرست شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و دلایل آن.

- هرگونه رویداد و یا تغییر در شرکت‌های تحت کنترل که اثر با اهمیتی بر فعالیت، وضعیت مالی و نتایج عملکرد شرکت مادر (اصلی) دارد.

تبصره: ناشر موظف است تغییر بااهمیت در پیش‌بینی عملکرد شرکت یا برنامه‌های آتی مدیریت را به‌همراه دلایل مربوطه، بلافاصله افشا و گزارش مربوط را در فرم‌های تعیین‌شده حداکثر ظرف 2 روز کاری بعد به سازمان ارائه کند.

ماده 14- در صورت انتشار شایعه یا گزارشی که حاوی اطلاعات خلاف واقع و یا گمراه‌کننده و یا مستندات جعلی باشد، ناشر مکلف است، بلافاصله اطلاعات و توضیحات کافی در خصوص شایعه یا گزارش مزبور را به سازمان ارسال و برای اطلاع عموم افشا کند.

ماده 15- ناشر می‌تواند در موارد زیر، اطلاعات مهم را با الزام به عدم افشا، با تأخیر (پس از رفع محدودیت‌های ذیل) افشا کند:

الف ـ افشای فوری موجب زیان یا عدم‌النفع بااهمیت برای ناشر شود.

ب ـ ناشر در حال انجام مذاکره بوده و هنوز بر سر اصول آن توافق حاصل نشده باشد.

ج ـ افشای فوری مزایای قابل توجهی برای شرکت‌های رقیب فراهم کند.

د ـ موضوع مورد افشا پیوسته در حال تغییر باشد.

تبصره: ناشر مکلف است پس از رفع محدودیت‌های فوق نسبت به افشای فوری اطلاعات اقدام نموده و دلایل استناد به هر یک از بندهای این ماده را به همراه مستندات لازم به سازمان اعلام کند.

ماده 16- در صورتی که تأخیر در افشای اطلاعات موضوع مادة 15 منجر به اشاعة اطلاعات مزبور یا دادوستد متکی به اطلاعات نهانی یا فعالیت نامتعارف بازار شود، ناشر مکلف به افشای فوری آن اطلاعات است.

ماده 17- به منظور جلوگیری از انتشار اطلاعات افشاء نشده موضوع مادة 16، ناشر ملزم به رعایت موارد زیر است:

الف ـ دسترسی به اطلاعات مزبور محدود به مدیران و کارکنان ذیصلاح ناشر باشد و این اطلاعات صرفاً در رابطه با وظایف و مسئولیت اشخاص در اختیار آنها قرار گیرد.

ب ـ در صورتی که لازم باشد اطلاعات مزبور در اختیار کارکنان، وکلا، حسابداران، حسابرسان، مشاوران مالی ناشر یا سایر اشخاص ذیصلاح قرار گیرد، نهانی‌بودن این اطلاعات و ممنوعیت استفادة شخصی از آن در دادوستد متکی به اطلاعات نهانی به آنها تأکید شود.

تبصره: اشخاص مذکور در این ماده جزء مصادیق اشخاص دارنده اطلاعات نهانی موضوع تبصره (1) ماده (46) قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذرماه 1384 محسوب می‌شوند.

ماده 18- کلیه ناشران موضوع این دستورالعمل موظفند سایر اطلاعات مورد درخواست سازمان را حسب مورد افشا کند.

ماده 19- سازمان می‌تواند مکاتبات فیمابین خود و ناشر را حسب مورد جهت اطلاع، به عموم اعلام کند.

ماده 20- در صورت عدم رعایت هر یک از مواد این دستورالعمل، موضوع مطابق با فصل ششم قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و مقررات انضباطی مربوطه پیگیری می‌شود.

ماده 21- این دستورالعمل یک ماه پس از تصویب هیئت مدیره سازمان لازم‌الاجرا است.

عرضه اولیه؛ نسخه ای که سازمان بورس برای رونق بازار پیچید

پس از تاکیدهای فراوان رییس سازمان بورس بر عرضه اولیه ‌های جدید، امروز سهام شرکت آسیاتک، به عنوان نخستین عرضه اولیه بورس در سال ۱۴۰۱، وارد چرخه معاملات شد. به این بهانه، روند عرضه‌ های اولیه در دو سال گذشته را بررسی کردیم و به این سوال پاسخ دادیم که آیا عرضه های اولیه در شرایط کنونی به سود بازار هستند یا به ضرر آن؟

عرضه اولیه؛ نسخه ای که سازمان بورس برای رونق بازار پیچید

اقتصاد آنلاین – سهیل بانی؛ بورس امروز در حالی معاملات امروز خود را آغاز کرد که برای میزبانی از اولین عرضه اولیه سال ۱۴۰۱ آماده می‌شد. امروز ۱۵درصد از سهام شرکت آسیاتک در بازار دوم بورس عرضه شد و بیش از یک میلیون و ۵۸۰هزار نفر در این عرضه اولیه مشارکت کردند.

موضوع عرضه‌های اولیه از سال ۹۹ و رشد حبابی بورس به این سو، وجهه مهم‌تری به خود گرفته و برای قشر وسیعی از مردم اهمیت پیدا کرده است. سیل عرضه اولیه‌های پرسود سال ۹۹ و ابتدای سال ۱۴۰۰، افراد زیادی را به بورس جذب کرد اما در ادامه و با آغاز سقوط بازار، استقبال‌ها از این عرضه‌ها کاهش محسوسی پیدا کرد.

گراف زیر به خوبی نشان می‌دهد که میزان مشارکت در عرضه‌های اولیه با شاخص کل بورس در روز عرضه رابطه‌ای مستقیم دارند و روند یکسانی را دنبال می‌کنند. لازم به ذکر است که در گراف زیر، تنها عرضه‌های اولیه به شیوه ثبت سفارش بررسی شده‌اند و عرضه اولیه نمادهای «حآفرین»، «توسن» و «شکام» که به روش‌های دیگر عرضه شدند، جایی در آن ندارند.

برای مشاهده تصویر در اندازه اصلی، روی آن کلیک کنید

عرضههههه_page-0001

کاهش عرضه‌های اولیه در بورس «عشقی»

مجید عشقی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار، از زمان نشستن بر صندلی ریاست این سازمان، همیشه بر اهمیت عرضه‌های اولیه تاکید کرده است و وعده عرضه اولیه‌های جذاب را به اهالی بورس داده است. با این وجود، بررسی عملکرد عشقی در این زمینه، در حدود ۶ماهی که از آغاز تصدی وی در پست ریاست سازمان بورس می‌گذرد، اظهارات او را تایید نمی‌کند.

عشقی در ۲۱ مهر ماه سال گذشته، به عنوان رییس سازمان بورس انتخاب شد و از این تاریخ تا پایان سال ۱۴۰۰، بازار سهام شاهد تنها یک عرضه اولیه بود. این درحالی است که در نیمه نخست سال گذشته، ۱۵ شرکت سهام خود را روانه معاملات بازار سرمایه کردند.

عشقی طی اظهاراتی که اخیرا داشته، اعلام کرده است که ۲۵ شرکت آماده عرضه اولیه هستند. به نظر می‌رسد که «آسیاتک» نخستین آنهاست و باید منتظر بود و دید که تاکیدهای فراوان عشقی به این موضوع، روند عرضه‌های اولیه را به روزهای خوش خود در سال‌های گذشته باز می‌گرداند یا نه.

زشت و زیبای عرضه‌های اولیه

بی‌ثباتی بورس در ماه‌های گذشته و افت قیمت شدید بخش عمده عرضه‌های اولیه دو سال گذشته، باعث شده تا بخشی از کارشناسان این حوزه، عقیده داشته باشند که عرضه‌ اولیه سهام در شرایط کنونی، نه تنها اقدام مثبتی برای بازار نیست، بلکه می‌تواند اثراتی منفی از خود بجا بگذارد.

این دسته از کارشناسان معتقدند که بخشی از معامله‌گران برای شرکت در عرضه‌های اولیه، پول جدیدی وارد بازار نمی‌کنند و سهم‌های دیگر خود را می فروشند. در نتیجه فشار فروش در این نمادها افزایش یافته و باعث افت آنها می‌شود.

از سوی دیگر اما گروهی از کارشناسان بورسی اعتقاد دارند که که در شرایط متعادلی همچون وضعیت کنونی، عرضه اولیه سهام می‌تواند تاثیر مثبتی بر بازار داشته باشد. به علاوه، شرکت‌های زیادی در صف عرضه سهام خود هستند و تاخیر در این روند، می‌تواند رویه تامین مالی این شرکت‌ها را به خطر انداخته و به ضرر آنها تمام شود.

البته باید به این نکته توجه کرد افشای اطلاعات در بازار اولیه که عرضه‌های اولیه به تنهایی نمی‌توانند باعث سقوط یا صعود بورس شوند و بسیاری از متغیرهای بنیادی هستند که تاثیر بیشتری از عرضه اولیه بر بازار دارند.

با این وجود، نباید فراموش کنیم که رسالت بورس و بازار سرمایه چیست. عرضه سهام در بازار سرمایه، روشی برای تامین مالی امن، ارزان و از همه مهمتر، سریع شرکت‌هاست و به تاخیر انداختن این فرآیند، حتی اگر برای جلوگیری از زیان عده‌ای از معامله‌گران باشد، بورس را از ذات خود دور می‌کند.

افشای اطلاعات با اهمیت الف/ب شامل چه مواردی است؟

افشای اطلاعات

یرابر ماده 13 دستورالعمل مورخه 1386/05/03 اجرايي افشای اطلاعات شركتهاي ثبت شده نزد سازمان بورس ناشر موظف به افشاي فوري اطلاعات بااهميت مي‌باشد.

– تعليق يا توقف تمام يا بخشي از فعاليت شركت؛
– شروع مجدد فعاليت متوقف يا تعليق شده؛
– بهره برداري از طرح ها و پروژه هاي جديد؛
– اعلام اعسار يا ورشكستگي شركت؛
– نتايج برگزاري مناقصه يا مزايده؛
– نتايج شركت در مناقصه يا مزايده؛
– انعقاد، فسخ و يا تغييرات اساسي در قراردادهاي مهم؛
– كشف منابع و يا ذخاير قابل توجه؛
– هر نوع تركيب، تجزيه، ادغام و اكتساب؛
– نقل و انتقال دارايي‌هاي ثابت شركت؛

– تحصيل سهام شركت ديگر در هر يك از موارد ذيل:
1- مبلغ خريد بيش از 5 درصد دارايي‌هاي شركت در صورت‌هاي مالي سال قبل باشد؛
2- ناشر بيش از 5 درصد سهام شركت (بورسي يا فرابورسي) ديگر را خريداري نمايد.

– واگذاري سهام شركت ديگر در هر يك از موارد ذيل:
1- مبلغ واگذاري بيش از 5 درصد دارايي‌هاي شركت در صورت‌هاي مالي سال قبل باشد؛
2- ناشر بيش از 5 درصد سهام شركت (بورسي يا فرابورسي) ديگر را واگذار نمايد.

– تغييرات بااهميت در عملكرد شركت هاي تحت كنترل؛
– تغيير سهامدار عمده؛
– اعلام وقوع حوادث غير مترقبه؛
– تعديلات سنواتي؛
– درخواست خروج از شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس مربوطه؛
– خريد، واگذاري، افشای اطلاعات در بازار اولیه اخذ، فسخ و تغييرات مجوز فعاليت، امتياز تجاري يا علائم تجاري؛
– تأثيرات با اهميت ناشي از تغييرات ارزي (قيمت ارز)؛
– دريافت يا پرداخت كمك‌هاي نقدي يا غير نقدي بيشتر از 5 درصد سرمايه شركت؛
– پذيرش يا انتقال اوراق در بازارهاي بين المللي؛
– برگشت بيشتر از 5 درصد از محصولات شركت بر اساس مبلغ فروش آخرين سال مالي؛
– دريافت مجوز تغيير بيشتر از 10 درصد در قيمت فروش محصولات يا خريد مواد اوليه؛
– تغيير در برآوردهاي حسابداري؛

– پذيرش تعهدات جديد يا اتمام تعهدات قبلي؛
– دعاوي مهم مطروحه له يا عليه شركت؛
– تغييرات در تركيب توليد يا فروش محصولات؛
– تغيير وضعيت مشتريان يا عرضه‌كنندگان عمدة شركت؛
– برنامه انتشار اوراق بدهي؛
– پيشنهاد پرداخت سود يا تغيير سياست تقسيم سود
– توثيق يا فك رهن دارايي‌ها؛
– ايجاد يا منتفي شدن بدهي احتمالي؛
– تغيير حسابرس؛
– تصميم هيئت مديره براي بازخريد سهم يا فروش سهام خزانه؛
– توثيق، مسدود كردن، آزادسازي يا فك رهن سهام ناشر متعلق به سهامدار عمده كه عضو هيئت مديره است؛
– ساير موارد

هرگونه تغيير در اطلاعات بااهميتي كه پيش از اين در مورد آن اعلامي صورت گرفته است، به عنوان مصاديق افشای اطلاعات بااهميت در نظر گرفته شده و ناشر موظف به افشاي فوري آن مي باشد.

شما میتوانید اطلاعات شرکت ها و همچنین افشای اطلاعات آنها را در سایت کدال مطالعه کنید.

  • اشتراک در توییتر
  • اشتراک در فیسبوک
  • اشتراک در تلگرام
  • اشتراک در پینترست

مطالب زیر را حتما بخوانید:

اشتباهات معامله گران در بازار های مالی

40 مورد از اشتباهات معامله گران در بازار های مالی

اشتباهات معامله گران در معاملات و بازارهای مالی می‌تواند زیان بار باشد. بسیاری مواقع این اشتباهات جبران ناپذیر است. بنابراین بهتر است آن ها را بشناسید و از آن ها.

افزایش سرمایه

افزایش سرمایه و راه های آن

افزایش سرمایه یکی از کارهایی است که همه می خواهند آن را انجام دهند. این عبارت در تخصص های مختلف معانی متفاوتی نیز می دهد. در برخی صنف ها حتی.

قوانین معاملات گن -

قوانین گن

28 قانون از معاملات گن ویلیام دلبرت گن (W.D. GANN) در سال ۱۸۷۸ در ایالت تگزاس آمریکا دیده به جهان گشود. او بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۵۶ به‌عنوان معامله‌گر.

آموزش اقتصاد از پايه بخش يازدهم

آموزش اقتصاد از پایه بخش یازدهم ؛ فاندامنتال و بنيادهاي موثر بر اقتصاد مالي

آموزش اقتصاد از پایه یکی از سری مقالاتی است که به شما در آموزش اقتصاد بین الملل و آموزش تحلیل اقتصاد کمک شایانی می‌کند. دقت داشته باشید که تا کنون.

رشد پول توسط سرمایه گذاران خرد

25 نکته که یک سرمایه گذار خرد باید رعایت کند

پولدار شدن بدون ورشکستگی آرزوی بسیاری از افراد است، اما رسیدن به این هدف، با توجه به بحران‌های اقتصادی پیش روی ایران، کمی کار را سخت کرده است. در چندین.

تیپ شخصیتی سرمایه گذاران

هشت تیپ شخصیتی سرمایه گذاران

تیپ شخصیتی سرمایه گذاران یکی از مباحث مهم در مالی رفتاری است. مالی رفتاری یکی از مفاهیم گسترده‌ای است که در مقالات قبلی به شکل کامل به آن اشاره کردیم.

10 نکته برتر بورسی – انتخاب سهام برتر

سه گام طلایی برای انتخاب سهام برتر 10 نکته برتر بورسی - انتخاب سهام برتر در این جلسه میخواهم در مورد سرمایه گذاری بسیار حرفه ای و شرح.

رابرت ماینر

رابرت ماینر بزرگترین تحلیلگر تکنیکال دنیا

اهمیت آموزش تحلیل تکنیکال در بورس بسیاری از افراد که وارد حیطه بورس و سهام می شوند، در طی دوره های با آموزش تحلیل تکنیکال و آموزش تحلیل بنیادین می بایست.

معاملات آتی سهام و سکه

آموزش معاملات آتی سهام و سکه

معاملات آتی سهام و سکه از جمله معاملاتی است که به آینده شرکت مربوط می‌شود. شرکتی که معاملات آتی خوبی انجام دهد؛ طبیعی است که بتواند معاملات دیگر خود را.

95 دلیل زیان در بورس

حد ضرر چیست؟ و چطور باید آن را تعریف کنیم؟

حد ضرر چیست؟ یکی از مهم‌ترین سؤالاتی که می‌توان زمانی که ضرر کرده‌اید از خود بپرسید؛ همین مورد است. البته بهتر است بپرسید چرا حد ضرر خود را رعایت نکرده‌اید.

ipo

همه چیز در مورد عرضه اولیه | نحوه خرید و تحلیل عرضه اولیه‌ها

عرضه اولیه سهام عرضه اولیه سهام (IPO) یا عرضه اولیه عمومی، به طور خاص اشاره دارد به سهام یک شرکت خصوصی،که خواهان جلب توجه عموم سهامداران است. عرضه اولیه سهام پیشنهادی.

پرسش و پاسخ با اقای پریچتر درباره امواج الیوت

پرسش و پاسخ با باب پریچتر درباره امواج الیوت

آنچه در ادامه می‌خوانید، خلاصه‌ای از مصاحبه‌های رسانه‌ای باب پریچتر است. در پرسش و پاسخ با باب پریچتر پیرامون مسائل گوناگونی از جمله کاربردها و اعتبار اصل امواج، پیشگویی و.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.